Yargılama, Geçici Koruma ve Kanun Yolları

Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.

1. 40.01

   Görev

   Bir davanın hangi türdeki mahkemede görüleceği. Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Asliye hukuk mahkemesi genel görevli mahkemedir; sulh hukuk, iş, tüketici, ticaret ve aile mahkemeleri gibi özel görevli mahkemeler bulunur.

2. 40.02

   Yetki

   Bir davanın hangi yer mahkemesinde görüleceği. Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir; kanunda özel ve kesin yetki kuralları ile yetki sözleşmesi imkânı bulunur.

3. 40.03

   Dava

   Dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle açılır. Dilekçede kanunda sayılan unsurların bulunması gerekir; dava şartları mahkemece resen gözetilir.

4. 40.04

   Cevap

   Davalının, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren kanundaki süre içinde cevap dilekçesi vermesi. Süre, koşulları varsa mahkemece uzatılabilir; süresinde cevap verilmemesi iddiaların inkâr edildiği anlamına gelir ancak savunmanın genişletilmesini sınırlar.

5. 40.05

   İspat

   İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Bazı işlemler için kanun senetle ispat zorunluluğu öngörür.

6. 40.06

   Bilirkişilik

   Çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde mahkemenin bilirkişi görüşüne başvurması. Bilirkişi bağımsız, tarafsız ve objektif olmalı; hukuki değerlendirme yapmamalıdır. Taraflar rapora itiraz edebilir.

7. 40.07

   Delil tespiti

   Henüz inceleme sırası gelmemiş veya ileride açılacak bir davada ileri sürülecek bir vakıanın, keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinlenmesi yoluyla önceden tespit edilmesi. Delilin kaybolma ihtimali gibi hukuki yarar aranır.

8. 40.08

   İhtiyati tedbir

   Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkânsızlaşacağı ya da gecikme nedeniyle ciddi zarar doğacağı endişesi varsa, mahkemenin dava sonuçlanmadan verdiği geçici koruma kararı. Kural olarak teminat gösterilir.

9. 40.09

   İhtiyati haciz

   Rehinle güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş bir para alacağının alacaklısının, borçlunun mallarına dava veya takip sonuçlanmadan önce geçici olarak haciz koydurması. Vadesi gelmemiş alacaklar için ancak kanunda sayılan hâllerde istenebilir.

10. 40.10

    Tebligat

    Yargılama ve icra işlemlerinin ilgililere usulüne uygun bildirilmesi. Belirli kişi ve kurumlara elektronik tebligat zorunludur; muhatabın adreste bulunmaması veya tebellüğden kaçınması hâlinde kanundaki özel usuller uygulanır. Sürelerin başlangıcı tebliğe bağlı olduğundan usule uygunluk kritik önemdedir.

11. 40.11

    Adli yardım

    Kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan yargılama veya takip giderlerini ödeyemeyecek durumda olan kişilerin, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri takdirde giderlerden geçici olarak muaf tutulması ve gerekirse avukat atanması.

12. 40.12

    Yargılama giderleri

    Harçlar, tebligat ve posta giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri, keşif giderleri ve vekâlet ücreti gibi kalemler. Kural olarak aleyhine hüküm verilen taraf yargılama giderlerini öder; kısmen haklı çıkma hâlinde giderler paylaştırılır.

13. 40.13

    İstinaf

    İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesince hem maddi vakıa hem hukuki yönden incelenmesi. Hukuk yargılamasında nihai kararlar ile kanunda sayılan bazı ara kararlar istinafa tabidir; kesinlik sınırları ve süreler ayrıca kontrol edilmelidir. Ceza ve idari yargıda istinaf kendi kanunlarına tabidir.

14. 40.14

    Temyiz

    Bölge adliye mahkemesi kararlarının Yargıtay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesi. Hukuk yargılamasında temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren işler; kesinlik sınırı ve temyiz edilemeyen kararlar kanunda belirtilmiştir.

15. 40.15

    Diğer başvuru yolları

    Kesinleşmiş kararlara karşı kanunda sınırlı olarak sayılan sebeplerle başvurulabilen yargılamanın iadesi ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gibi olağanüstü yollar. Her birinin kendine özgü süreleri ve koşulları vardır.

1. Aşama 01

   Ön değerlendirme

   Görevli ve yetkili mahkeme, dava şartları, süreler ve deliller belirlenir.

2. Aşama 02

   Dilekçeler

   Dava dilekçesi, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle iddia ve savunmalar ortaya konur.

3. Aşama 03

   Ön inceleme ve tahkikat

   Uyuşmazlık konuları belirlenir; deliller toplanır, gerekirse bilirkişiBilirkişiÇözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemeye görüş veren uzman.Hukuk sözlüğünde aç → incelemesi ve keşif yapılır.

4. Aşama 04

   Sözlü yargılama ve karar

   Taraflar son beyanlarını sunar; mahkeme hükmü kurar.

5. Aşama 05

   Kanun yolları

   Karara karşı istinafİstinafİlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesince hem olay hem hukuk bakımından denetlenmesi yolu.Hukuk sözlüğünde aç →, ardından kanunda öngörülen hâllerde temyizTemyizKararların Yargıtay veya Danıştay tarafından esas olarak hukuka uygunluk bakımından denetlenmesi yolu.Hukuk sözlüğünde aç → yoluna gidilir.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz: dava sonuçlanmadan hakkı korumak

  Bir dava veya takip sonuçlanmadan önce hakkın elde edilmesini güvence altına alan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kurumlarının şartlarını, teminatı, kararın uygulanma ve dava açma sürelerini ve itiraz yollarını anlatan rehber.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  Ad değişikliği ve nüfus kaydının düzeltilmesi

  Adın veya soyadının değiştirilmesi, doğum tarihi gibi nüfus kayıtlarının düzeltilmesi için izlenecek yolları, ispat araçlarını ve kararın kayda işlenmesini anlatan rehber.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  Ödeme emri geldi: itiraz, menfi tespit ve sonraki adımlar

  İlamsız icra takibinde ödeme emrine itirazın süresini ve sonuçlarını, alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali yollarını ve borçlunun menfi tespit ile istirdat imkânlarını anlatan rehber.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  İdari işleme karşı iptal davası: süre, idari başvuru ve yürütmenin durdurulması

  Bir idari işlem tebliğ edildiğinde dava açma süresinin nasıl hesaplanacağını, idareye ve üst makama başvurunun etkisini, zımni reddi ve yürütmenin durdurulması koşullarını anlatan rehber.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de tanınması ve tenfizi

  Yurt dışında verilmiş bir mahkeme kararının Türkiye'de sonuç doğurması için tanıma ve tenfiz davalarını, aranan şartları, dilekçeye eklenecek belgeleri ve yargılama usulünü anlatan rehber.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve AİHM'e başvuru

  Temel hak ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurunun koşullarını, süresini, kabul edilebilirlik ölçütlerini ve ardından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruyu anlatan rehber.

• Ayrıntılı rehber · 3 dk

  Dava şartı arabuluculuk: hangi uyuşmazlıklarda zorunlu ve süreç nasıl işler?

  Dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olduğu uyuşmazlıkları, başvuru ve toplantı sürecini, ilk toplantıya katılmamanın sonuçlarını ve anlaşma belgesinin etkisini anlatan rehber.

• 39Arabuluculuk, Uzlaştırma ve Diğer Çözüm Yolları

  Dava şartı arabuluculuk ve sulh.

• 02Ceza Hukuku ve Ağır Ceza Yargılamaları

  Ceza yargılamasında kanun yolları.

• 17İcra, İflas ve Konkordato

  İhtiyati haciz ve kararların icrası.

• 22İdare ve Kamu Görevlileri

  İdari yargılama usulü.

• 31İnsan Hakları ve Anayasa

  Adil yargılanma hakkı ve bireysel başvuru.

• 03İnfaz ve Hüküm Sonrası Başvurular

  Olağanüstü kanun yolları ve yeniden yargılama usulleri.

• 24Fikrî ve Sınai Mülkiyet

  İhtiyati tedbir ve delil tespiti usulleri.

Bu alanın ve alt konularının dayandığı mevzuat: daire büyüklüğü sitede o kanuna yapılan atıf sayısını, çevresindeki noktalar atıf yapılan maddeleri gösterir. Bir kanunu seçerek maddelerini ve hangi bilgiyi desteklediklerini görün.