Ana içeriğe geç
Doğan DumanHukuk Bürosu
Ara
Esc
  • Gündelik ifadelerle arayabilirsiniz. Ok tuşlarıyla gezinip Enter ile açın. Sorgular kaydedilmez.
Menü

Alan 1 · Kamu ve Düzenleyici · Bireysel

Kentsel Dönüşüm ve Riskli Yapılar

Riskli yapı tespitinden yeni binanın teslimine kadar uzanan süreçte malikler, kiracılar, yükleniciler ve idare arasındaki hukuki ilişkiler.

13 alt konu · 1 rehber · 6 soru-cevap

Genel bakış

Kentsel dönüşüm, tek bir sözleşme ya da tek bir idari işlemden ibaret değildir. Bir yapının riskli olarak tespit edilmesiyle başlayan süreç; tapu kayıtlarına şerh, tahliye ve yıkım, maliklerin ortak karar alması, yükleniciyle sözleşme yapılması, yeni projenin ruhsatlandırılması ve bağımsız bölümlerin paylaştırılması gibi birbirine bağlı aşamalardan oluşur.

Bu aşamaların bir kısmı idare hukukuna, bir kısmı eşya ve borçlar hukukuna, bir kısmı da kat mülkiyeti ve imar mevzuatına tabidir. Aynı süreçte malikin idareye karşı başvuru hakkı, diğer maliklere karşı pay hakları ve yükleniciye karşı sözleşmesel talepleri birlikte gündeme gelebilir. Bu nedenle hangi uyuşmazlığın hangi kurala ve hangi yargı koluna tabi olduğunu ayırmak, sürecin ilk adımıdır.

02

Alanın kapsamı

  • Riskli yapı ve riskli alan tespitleri ile bu tespitlere itiraz
  • Tahliye, yıkım ve tebligat süreçleri
  • Maliklerin arsa payları oranında karar alması ve azınlıkta kalan payların durumu
  • Yüklenici seçimi, sözleşme müzakeresi ve sözleşmenin uygulanması
  • Değerleme, payların satışı ve hak sahipliği
  • Kira yardımı ve diğer destek başvuruları
03

Alt konular

Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.

  1. 01.01

    Riskli yapı tespiti

    Bir yapının yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığının ilmî ve teknik verilere dayanılarak belirlenmesi. Tespiti öncelikle malikler lisanslı kuruluşlara yaptırır; idare de resen yapabilir veya süre vererek isteyebilir.

  2. 01.02

    Tespit ve işlemlere itiraz

    Riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanuni temsilcileri kanunda öngörülen süre içinde itiraz edebilir; itirazlar teknik heyetlerce incelenir. Kanun kapsamındaki diğer idari işlemler için ayrıca idari yargı yolu bulunur.

  3. 01.03

    Riskli alan

    Zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma nedeniyle can ve mal kaybı riski taşıdığı için Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen alan. Riskli alan uygulamaları tek tek yapı tespitinden farklı olarak bölge ölçeğinde yürütülür.

  4. 01.04

    Rezerv yapı alanı

    Dönüşüm uygulamalarında yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Bakanlıkça belirlenen alan. Özel mülkiyetteki taşınmazların bu amaçla belirlenmesi talebi kanunda ayrıca koşula bağlanmıştır.

  5. 01.05

    Tahliye ve yıkım

    Riskli yapının maliklerine yıkım için süre verilir; bu süre içinde yıkım yapılmazsa tahliye ve yıkım idari makamlarca yürütülür. Tebligat, yapıya tutanak asılması, e-Devlet bildirimi ve muhtarlıkta ilan yoluyla yapılır.

  6. 01.06

    Malik kararları

    Riskli yapının bulunduğu parselde uygulamanın nasıl yapılacağına —yeniden yapım, payların satışı, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı gibi— paydaşların hisseleri oranında salt çoğunluğuyla karar verilir. Karara katılmayan payların akıbeti de kanunda düzenlenmiştir.

  7. 01.07

    Arsa payları

    Yıkımdan sonra kat irtifakı veya kat mülkiyeti terkin edilerek taşınmaz malikleri adına payları oranında tescil edilir. Bu payların nasıl belirlendiği, yeni projede kime hangi bağımsız bölümün düşeceğini doğrudan etkiler.

  8. 01.08

    Hak sahipliği

    Dönüşüm uygulamasından kimlerin, hangi koşullarla ve hangi oranda yararlanacağının belirlenmesi. Malikler dışında kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri de bazı desteklerden yararlanabilir; koşullar uygulamaya ve ilgili düzenlemelere göre değişir.

  9. 01.09

    Yüklenici uyuşmazlıkları

    Yüklenicinin işe başlamaması, işi durdurması, eksik veya ayıplı iş yapması ya da bağımsız bölümleri sözleşmeye aykırı devretmesi gibi uyuşmazlıklar. Kanun, belirli koşullarda maliklerin salt çoğunlukla sözleşmenin feshine karar alabilmesini ayrıca düzenler.

  10. 01.10

    Değerleme

    Yıkımdan sonra taşınmazın ve payların değerinin belirlenmesi. Değerleme; payların satışı, anlaşma sağlanamayan malikler ve kamulaştırma ihtimali bakımından sonuç doğurur. Değerleme raporunun dayanakları ve tarihi önemlidir.

  11. 01.11

    Kira yardımı ve destek süreçleri

    Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda oturan sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi, kira yardımı ve yapım yardımı yapılabilir. Başvuru koşulları ve tutarlar ayrıca belirlenir.

  12. 01.12

    İdari işlemlere karşı başvuru yolları

    6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı, tebliğden itibaren kanunda belirtilen süre içinde İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabilir. Teknik itiraz ile dava yolu birbirinden farklıdır.

Diğer alanlarla ortak konular

04

Dava ve başvuru türleri

Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.

  • Riskli yapı tespitine teknik heyet nezdinde itiraz
  • 6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı iptal davası
  • Malik kararlarının ve pay satışlarının hukuka uygunluğuna ilişkin uyuşmazlıklar
  • Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan ifa, gecikme ve ayıp talepleri
  • Yüklenicinin işi bırakması hâlinde sözleşmenin feshine ilişkin süreçler
  • Yıkımdan sonra arsa üzerinde ortaklığın giderilmesi talepleri
05

Danışmanlık ve sözleşme boyutu

Dönüşüm sürecinde en kalıcı sonuçları doğuran belge, maliklerin yükleniciyle imzaladığı sözleşmedir. Bağımsız bölümlerin paylaşım oranı, teslim süresi, gecikme hâlinde uygulanacak yaptırımlar, teminatlar, kira yardımının kim tarafından karşılanacağı ve yüklenicinin üçüncü kişilere yapacağı satışlar sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. Danışmanlık; tespitten önce maliklerin hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesini, karar toplantılarının hazırlanmasını ve sözleşme taslaklarının incelenmesini kapsayabilir.

06

Genel süreç aşamaları

  1. Aşama 01

    Tespit

    Riskli yapıRiskli yapıRiskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı.Hukuk sözlüğünde aç → tespiti malikler tarafından lisanslı bir kuruluşa yaptırılabileceği gibi idare tarafından da yapılabilir veya istenebilir. Sonuç tapu müdürlüğüne bildirilir.

  2. Aşama 02

    Bildirim ve itiraz

    Tespit; yapıya asılan tutanak, e-Devlet bildirimi ve muhtarlıkta ilan yoluyla duyurulur. Tespite karşı itiraz süresi kanunda düzenlenmiştir ve kısa bir süredir.

  3. Aşama 03

    Tahliye ve yıkım

    Maliklere yıkım için süre verilir. Bu süre içinde yıkım yapılmazsa idari makamlar tahliye ve yıkım işlemlerini yürütür.

  4. Aşama 04

    Karar ve sözleşme

    Malikler, uygulamanın nasıl yapılacağına arsa payları oranında karar verir ve yükleniciyle sözleşme yapılır.

  5. Aşama 05

    Proje ve inşaat

    Yeni yapının projesi, ruhsatı ve inşaat süreci imar mevzuatına göre yürütülür.

  6. Aşama 06

    Teslim ve tescil

    Bağımsız bölümler sözleşmeye göre paylaştırılır; kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulur.

07

Bilgi ve belge hazırlığı

Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.

  • Tapu kaydı ve takyidat bilgisi
  • Yönetim planı ve varsa kat irtifakı / kat mülkiyeti belgeleri
  • Riskli yapı tespit raporu ve tebliğ ya da ilan tarihleri
  • Malik toplantı tutanakları ve alınan kararlar
  • Yüklenici ile yapılan sözleşme ve ekleri
  • Kira sözleşmeleri (kiracılı bağımsız bölümler için)
  • İdareden gelen yazılar ve bildirimler
08

Rehberler

09

Sık sorulan sorular

Riskli yapı tespitini kim yaptırabilir?

Kanun, tespitin öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, masrafları kendilerine ait olmak üzere lisanslı kuruluşlara yaptırılmasını öngörür. İdare de tespiti resen yapabilir veya maliklere süre vererek isteyebilir.

Tespite itiraz etmek ile dava açmak aynı şey mi?

Hayır. Riskli yapı tespitine karşı itiraz, kanunda öngörülen süre içinde yapılır ve teknik heyetçe incelenir. Kanun kapsamındaki idari işlemlere karşı ise idari yargıda dava açılabilir. İki yolun süreleri ve muhatapları farklıdır; hangisinin uygulanacağı işlemin niteliğine bağlıdır.

Bütün maliklerin anlaşması şart mı?

Kanun, uygulamanın yapılış biçimine ilişkin kararların paydaşların hisseleri oranında salt çoğunluğuyla alınmasını öngörür. Ancak bazı işlemler için kanunda ayrıca bütün maliklerin muvafakati aranır. Hangi işlem için hangi çoğunluğun gerektiği, işlemin türüne göre ayrıca incelenmelidir.

Kiracı olarak dönüşüm sürecinde hangi haklarım olabilir?

Anlaşma ile tahliye edilen yapıların kiracılarına kira yardımı yapılabileceği kanunda düzenlenmiştir. Kira sözleşmesinin sona ermesi ve kiralayanla ilişkiler ise Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.

Yüklenici inşaatı durdurursa ne olur?

Sözleşme hükümleri ve genel borçlar hukuku kuralları ilk başvuru noktasıdır. Bunun yanında 6306 sayılı Kanun, yükleniciden kaynaklanan sebeplerle işin başlamaması veya durması hâlinde maliklerin belirli koşullarla salt çoğunlukla fesih kararı alabilmesini ve Başkanlıktan tespit istenmesini düzenler.

Yıkımdan sonra arsanın satışı için dava açılabilir mi?

Kanun, yıkımdan sonra arsa hâline gelen taşınmazda Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre ortaklığın giderilmesi davası açılabileceğini; bu davanın açılmış olmasının ise salt çoğunlukla karar alınmasına engel olmadığını belirtir.

10

İlgili alanlar

Kaynaklar

Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.

  1. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 2Riskli yapı, riskli alan ve rezerv yapı alanı tanımları
    • m. 3Riskli yapı tespiti ve itiraz
    • m. 5Tahliye, yıkım ve destekler
    • m. 6Malik kararları, yüklenici kaynaklı fesih, ortaklığın giderilmesi ve dava yolu
  2. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • GenelYeni yapıda kat irtifakı ve kat mülkiyeti ilişkileri

İnceleme durumu

İnceleme durumu
Yayında
Hukuki inceleme
Doğan Duman Hukuk Bürosu,
Son içerik güncellemesi

Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.