Genel bakış
Basın ve medya hukuku, ifade ve basın özgürlüğü ile kişilik haklarının korunması arasındaki dengeyi kurar. Süreli yayınlarda ve internet haber sitelerinde yayımlanan içerikler için cevap ve düzeltme hakkı, basın yoluyla işlenen suçlarda özel dava süreleri ve yayın kuruluşlarının yükümlülükleri bu dengenin araçlarıdır.
Kültür ve sanat alanında ise eser sahipleri, sanatçılar, yapımcılar ve dağıtımcılar arasındaki sözleşmeler, telif hakları ve kültür varlıklarının korunmasına ilişkin kamu hukuku düzenlemeleri bir aradadır. Bir filmin, bir albümün veya bir sergiyi oluşturan eserlerin hukuki durumu, çok sayıda hak sahibinin izniyle şekillenir.
Alanın kapsamı
- Basın yoluyla kişilik hakkı ihlalleri
- Cevap ve düzeltme hakkı
- Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleri
- Yayın, yapım ve dağıtım sözleşmeleri
- Sanatçıların ve icracıların hakları
- Kültür ve tabiat varlıklarının korunması
- Telif hakları ile bağlantılar
Alt konular
Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.
36.01
Basın uyuşmazlıkları
Süreli yayınlar ve internet haber siteleri yoluyla kişilik haklarının ihlal edildiği iddiasına dayanan uyuşmazlıklar. Basın yoluyla işlenen suçlarda kovuşturma için kanun, yayım tarihinden itibaren işleyen özel dava süreleri öngörür.
36.02
Yayın uyuşmazlıkları
Radyo, televizyon ve isteğe bağlı medya hizmetlerinde yayın ilkelerine aykırılık iddiaları ve düzenleyici kurumun yaptırımları. Yayın hizmetleri kanunda sayılan ilkelere uygun sunulmalıdır.
36.03
Cevap ve düzeltme
Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal eden veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması hâlinde, zarar gören kişinin kanundaki süre içinde göndereceği cevap ve düzeltme yazısının yayımlanması. Yayımlanmazsa sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
36.04
Yayın sözleşmeleri
Eser sahibi ile yayıncı arasında eserin çoğaltılması ve yayılmasına ilişkin sözleşme. Mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı yapılması ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
36.05
Yapım
Film, dizi, belgesel, müzik ve dijital içeriklerin yapımı. Yapımcı, eserde katkısı bulunan senarist, yönetmen, besteci ve icracılardan gerekli hakları edinmelidir; hak zincirindeki bir eksiklik dağıtımı engelleyebilir.
36.06
Dağıtım
Yapımların sinema, televizyon ve dijital platformlarda gösterilmesine ilişkin lisans ve dağıtım sözleşmeleri. Bölge, süre, platform, münhasırlık ve gelir paylaşımı temel konulardır.
36.07
Sanatçı hakları
Bir eseri özgün biçimde yorumlayan, icra eden sanatçıların bağlantılı hakları ile sanatçının adı ve imajının korunması. Kayıt, konser ve menajerlik sözleşmelerinde bu hakların kullanımı düzenlenir.
36.08
Kültür varlıkları
Korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tescili, bunlar üzerindeki yapılaşma ve onarım kısıtlamaları, alım-satım ve ihracat yasakları. Koruma bölge kurulu kararları idari yargı denetimine tabidir.
Diğer alanlarla ortak konular
- Telif
Basın, yayın ve sanat eserleri üzerindeki haklar fikrî mülkiyet hukukunun temel konusudur. Kanonik kayıt: Fikrî ve Sınai Mülkiyet.
Dava ve başvuru türleri
Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.
- Cevap ve düzeltme metninin yayımlanması için başvuru
- Basın yoluyla kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat
- Yayın kuruluşlarına verilen idari yaptırımlara karşı dava
- Yapım ve dağıtım sözleşmelerinden doğan alacak davaları
- Kültür varlığına ilişkin idari işlemlere karşı dava
Danışmanlık ve sözleşme boyutu
Medya kuruluşları ve içerik üreticileri için danışmanlık; yayın öncesi hukuki inceleme, cevap ve düzeltme taleplerinin değerlendirilmesi, yapım ve dağıtım sözleşmelerinin hazırlanması ve hak zincirinin (chain of title) belgelenmesini kapsar. Sanatçılar için ise menajerlik, kayıt ve konser sözleşmelerinde hakların ve gelir paylaşımının açık düzenlenmesi önemlidir.
Genel süreç aşamaları
Aşama 01
Yayının tespiti
Yayın tarihi, mecrası ve içeriği belgelenir.
Aşama 02
Cevap ve düzeltme
Kanundaki süre içinde sorumlu müdüre cevap ve düzeltme yazısı gönderilir.
Aşama 03
Yayımlanmaması hâlinde
Metin yayımlanmazsa sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Aşama 04
Tazminat ve ceza
Kişilik hakkıKişilik hakkıKişinin yaşam, vücut bütünlüğü, onur, özel hayat ve resim gibi kişisel değerleri üzerindeki hakları.Hukuk sözlüğünde aç → ihlali için tazminat davası, suç oluşturan içerikler için kısa süreler içinde şikâyet yolu değerlendirilir.
Bilgi ve belge hazırlığı
Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.
- Yayının örneği, bağlantısı ve yayım tarihi
- Cevap ve düzeltme yazısı ve gönderim belgesi
- Yayın, yapım, dağıtım veya sanatçı sözleşmeleri
- Hak devri ve lisans belgeleri
- Kültür varlığına ilişkin tescil ve koruma kararları
Rehberler
Ayrıntılı rehber · 3 dk
Basın yayınlarına karşı cevap ve düzeltme hakkı
Süreli yayınlar ve internet haber sitelerinde gerçeğe aykırı veya onur kırıcı yayınlara karşı cevap ve düzeltme yazısının gönderilmesini, yayımlanma sürelerini ve yayımlanmazsa izlenecek yolu anlatan rehber.
Ayrıntılı rehber · 3 dk
Hakkımdaki internet içeriğine karşı hangi yollar var?
Kişilik hakkını veya özel hayatı ihlal eden çevrim içi içeriklere karşı platform bildirimi, özel hayatın gizliliğine ilişkin idari başvuru, hukuk mahkemesinde tedbir ve tazminat ile ceza yolunu; 5651 m. 9'un iptalinin sonuçlarını anlatan rehber.
Sık sorulan sorular
Hakkımda gerçeğe aykırı bir haber yayımlandı; ne yapabilirim?
Süreli yayınlar için Basın Kanunu, zarar gören kişiye yayım tarihinden itibaren kanundaki süre içinde cevap ve düzeltme yazısı gönderme hakkı tanır. Yazı yayımlanmazsa sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bunun yanında kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat davası da açılabilir.
Cevap ve düzeltme yazısı ne kadar uzun olabilir?
Kanun, cevap ve düzeltme yazısının içeriğine ve uzunluğuna ilişkin sınırlar öngörür; yazının suç unsuru içermemesi ve konuyla sınırlı olması gerekir. Sınırları aşan yazıların yayımlanması reddedilebilir.
Basın yoluyla hakaret için dava süresi nedir?
Basın Kanunu, basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla işlenen suçlarda kamu davası açılması için yayım tarihinden itibaren işleyen özel süreler öngörür. Bu süreler genel zamanaşımıZamanaşımıSona ermesiyle alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının karşı tarafın savunmasıyla engellenebildiği süre.Hukuk sözlüğünde aç → sürelerinden çok kısadır; gecikmeden hareket edilmelidir.
Film yapımında hangi hakları almam gerekir?
Senaryo, müzik, yönetmenlik gibi katkılar üzerindeki eser sahibi hakları ile oyuncuların ve icracıların bağlantılı hakları gerekli ölçüde edinilmelidir. Hakların yazılı sözleşmelerle ve ayrı ayrı gösterilerek devredilmesi, dağıtım ve yayın aşamasında sorun yaşanmaması için önemlidir.
Tescilli bir tarihi binada onarım yapabilir miyim?
Tescilli kültür varlıklarında yapılacak onarım ve değişiklikler, ilgili koruma bölge kurulunun izni ve onaylı projeye bağlıdır. İzinsiz uygulamalar idari ve cezai yaptırımlara yol açabilir.
İlgili alanlar
- 25Bilişim, İnternet ve Teknoloji
İnternet yayınları ve dijital platformlar.
- 24Fikrî ve Sınai Mülkiyet
Telif hakları ve bağlantılı haklar.
- 31İnsan Hakları ve Anayasa
İfade ve basın özgürlüğü.
- 07Kişiler Hukuku
Kişilik haklarının korunması.
- 35Spor Hukuku
Yayın hakları ve medya ilişkileri.
Dayanak haritası
Bu alanın ve alt konularının dayandığı mevzuat: daire büyüklüğü sitede o kanuna yapılan atıf sayısını, çevresindeki noktalar atıf yapılan maddeleri gösterir. Bir kanunu seçerek maddelerini ve hangi bilgiyi desteklediklerini görün.
BASİN · 2 madde
5187 sayılı Basın Kanunu
- m. 14Cevap ve düzeltme · Cevap ve düzeltme hakkı
- m. 26Dava süreleri · Basın yoluyla işlenen suçlarda dava süreleri
Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 5187 sayılı Basın Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 14Cevap ve düzeltme
- m. 26Dava süreleri
- 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 8Yayın ilkeleri
- 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- GenelKültür varlıklarının korunması
İnceleme durumu
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.
