Kısa cevap
Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve kural olarak işlemin yazılı bildirimini izleyen günden başlar. Dava açmadan önce işlemin kaldırılması üst makamdan istenebilir; bu başvuru süreyi durdurur. İdareye yapılan başvuruya belirli süre içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; bunun için yürütmenin durdurulmasıYürütmenin durdurulmasıİdari yargıda, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve açıkça hukuka aykırılık koşullarıyla verilen geçici karar.Hukuk sözlüğünde aç → istenmelidir.
Konunun kapsamı
Rehber genel idari yargı usulünü anlatır; vergi, ihale, kentsel dönüşüm ve sınır dışı etmeSınır dışı etmeKanunda sayılan hâllerde yabancının Türkiye’den çıkarılmasına ilişkin idari karar.Hukuk sözlüğünde aç → gibi alanlarda özel süreler bulunur.
Temel kavramlar
- İdari işlem
- İdarenin tek taraflı iradesiyle hukuki sonuç doğuran kararı.
- Zımni ret
- İdarenin başvuruya kanundaki süre içinde cevap vermemesinin ret sayılması.
- Yürütmenin durdurulması
- Dava sonuçlanana kadar işlemin uygulanmasının durdurulması.
- Kesin ve yürütülmesi gereken işlem
- Dava konusu yapılabilen, hukuki sonuç doğuran nihai işlem.
Önemli ayrımlar
İptal ile tam yargı
İptal davasıİptal davasıİdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptali için açılan idari dava.Hukuk sözlüğünde aç → işlemi ortadan kaldırır; tam yargı davasıTam yargı davasıİdari eylem veya işlemler nedeniyle kişisel hakları doğrudan muhtel olanların açtığı tazminat davası.Hukuk sözlüğünde aç → zararın tazminini amaçlar. İkisi birlikte veya ayrı açılabilir.
İşlem ile eylem
İdari eylemlerden doğan zararlar için önce idareye başvuru yapılması ve kanundaki sürelere uyulması gerekir.
Olası başvuru veya çözüm yolları
Aşağıdaki yollar birbirinin alternatifi olmayabilir; hangisinin uygun olduğu olayın koşullarına, sürelere ve görevli mercie göre değişir.
Üst makama başvuru
Dava süresi içinde işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi istenir.
İptal davası
Görevli ve yetkili idare mahkemesinde açılır.
Yürütmenin durdurulması
Dava dilekçesinde veya ayrı bir dilekçeyle istenir.
Sürecin genel işleyişi
İşlemin ve tebliğin tespiti
İşlem, tebliğ tarihi ve işlemi yapan makam belirlenir.
Özel süre kontrolü
İlgili özel kanunda farklı bir süre olup olmadığı kontrol edilir.
Başvuru tercihi
Üst makama başvuru yapılıp yapılmayacağı değerlendirilir.
Dava ve YD talebi
Dava açılır; gerekiyorsa yürütmenin durdurulması istenir.
Kanun yolları
Karara karşı istinafİstinafİlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesince hem olay hem hukuk bakımından denetlenmesi yolu.Hukuk sözlüğünde aç →, belirli hâllerde temyizTemyizKararların Yargıtay veya Danıştay tarafından esas olarak hukuka uygunluk bakımından denetlenmesi yolu.Hukuk sözlüğünde aç → yoluna gidilir.
Bilgi ve belge hazırlığı
Bu liste genel niteliktedir. Hassas bilgi ve belgeleri iletişim formu aracılığıyla göndermeyin.
- Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
- İşlemin dayanağı belgeler
- İdareye başvurular ve cevaplar
- Zararı gösteren belgeler
Koşullara bağlı hususlar
- Özel kanunlardaki daha kısa süreler genel sürenin önüne geçer.
- Görevsiz yargı yerine başvurulması zaman kaybına yol açabilir.
- Yürütmenin durdurulması için iki koşulun birlikte bulunması gerekir.
Sık sorulan sorular
Tebligat yapılmadı ama işlemi öğrendim; süre ne zaman başlar?
Kural olarak süre yazılı bildirimle başlar. İşlemin başka şekilde öğrenilmesinin süreyi başlatıp başlatmayacağı somut olaya göre değerlendirilir; temkinli davranmak gerekir.
Üst makama başvurmak zorunlu mu?
Kural olarak zorunlu değildir; ancak başvuru dava süresini durdurur ve idareye işlemi düzeltme imkânı verir. Bazı özel kanunlar zorunlu idari başvuru öngörür.
Yürütmenin durdurulması kararı ne zaman verilir?
Mahkeme genellikle idarenin savunmasını aldıktan sonra karar verir; ancak gecikmede sakınca olan hâllerde savunma alınmadan da karar verilebilir.
10 · Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 7Dava açma süresi
- m. 10Zımni ret
- m. 11Üst makama başvuru
- m. 12İptal ve tam yargı davalarının birlikte açılması
- m. 13İdari eylemlerde önce idareye başvuru
- m. 27Yürütmenin durdurulması
İlgili içerikler
- Alanİdare ve Kamu Görevlileri
İdare hukukunun genel çerçevesi
- RehberVergi/ceza ihbarnamesi aldıktan sonra: uzlaşma, indirim veya dava
Vergi uyuşmazlıklarında özel süreler
- KonuMemur disiplin işlemleri
Disiplin cezalarına karşı dava
Bu rehberin kapsadığı konular
İnceleme durumu ve künye
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Kaynak künyesi
Doğan Duman Hukuk Bürosu, “İdari işleme karşı iptal davası: süre, idari başvuru ve yürütmenin durdurulması”, son içerik güncellemesi 20 Ekim 2026, https://dogan-duman.com/rehberler/idari-islemlere-karsi-iptal-davasi
Kaynak: https://dogan-duman.com/rehberler/idari-islemlere-karsi-iptal-davasi
Yazdırma tarihi: · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Son hukuki inceleme: 20 Ekim 2026
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve bir vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Somut bir olayda güncel mevzuatı kontrol edin ve bir avukattan görüş alın. Ayrıntı: yasal uyarı sayfası.