Kısa cevap
İhtiyati tedbirİhtiyati tedbirDava konusu üzerinde mevcut durumun değişmesiyle hakkın elde edilmesinin zorlaşması veya önemli bir zarar doğması tehlikesine karşı mahkemece verilen geçici koruma kararı.Hukuk sözlüğünde aç →, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkânsızlaşacağı ya da gecikme nedeniyle ciddi zarar doğacağı endişesi varsa verilir; kural olarak teminat gösterilir. Tedbir kararının uygulanması tefhim veya tebliğden itibaren bir hafta içinde istenmelidir; dava öncesi alınan tedbirde uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalıdır. İhtiyati hacizİhtiyati hacizPara alacağının ileride tahsilini güvence altına almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulması.Hukuk sözlüğünde aç → ise rehinle güvence altına alınmamış ve kural olarak vadesi gelmiş para alacakları için borçlunun mallarının geçici olarak haczidir; uygulanmasından itibaren yedi gün içinde takip veya dava başlatılmalıdır.
Konunun kapsamı
Rehber hukuk yargılamasındaki geçici hukuki korumaları ele alır; idari yargıda yürütmenin durdurulmasıYürütmenin durdurulmasıİdari yargıda, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve açıkça hukuka aykırılık koşullarıyla verilen geçici karar.Hukuk sözlüğünde aç → ayrı bir kurumdur.
Temel kavramlar
- İhtiyati tedbir
- Uyuşmazlık konusu üzerinde dava sonuçlanana kadar geçerli olacak geçici koruma kararı.
- İhtiyati haciz
- Para alacağı için borçlunun mallarının geçici olarak haczi.
- Teminat
- Tedbiri isteyenin haksız çıkması hâlinde karşı tarafın zararını karşılamak için gösterilen güvence.
- Yaklaşık ispat
- Talebin haklılığının tam ispat düzeyine ulaşmadan gösterilmesi.
Önemli ayrımlar
İhtiyati tedbir ile ihtiyati haciz
İhtiyati tedbir bir mal veya hak üzerindeki uyuşmazlıklarda; ihtiyati hacizHacizAlacağın tahsili için borçlunun malına icra dairesince el konulması.Hukuk sözlüğünde aç → ise para alacaklarında uygulanır.
Dava öncesi ve dava sırasında talep
Dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, dava açıldıktan sonra davanın görüldüğü mahkemeden istenir.
Olası başvuru veya çözüm yolları
Aşağıdaki yollar birbirinin alternatifi olmayabilir; hangisinin uygun olduğu olayın koşullarına, sürelere ve görevli mercie göre değişir.
Tedbir talebi
Gerekçeli bir dilekçe ve yaklaşık ispat belgeleriyle istenir.
İtiraz
Karşı taraf, kendisi dinlenmeden verilen tedbire veya ihtiyati hacze itiraz edebilir.
Uygulama ve esas dava
Kanundaki sürelerde uygulama istenir ve esas dava veya takip başlatılır.
Sürecin genel işleyişi
Talep
Tedbir veya ihtiyati haciz talebi gerekçesiyle sunulur.
Teminat
Mahkeme teminat miktarını belirler.
Karar
Gerekirse karşı taraf dinlenmeden karar verilebilir.
Uygulama
Karar süresinde uygulanmak üzere ilgili mercie başvurulur.
Esas dava ve itiraz
Esas dava kanundaki sürede açılır; karşı taraf itiraz haklarını kullanır.
Bilgi ve belge hazırlığı
Bu liste genel niteliktedir. Hassas bilgi ve belgeleri iletişim formu aracılığıyla göndermeyin.
- Alacağı veya hakkı gösteren belgeler
- Tehlikeyi gösteren deliller
- Teminat belgeleri
- Karar ve tebliğ belgeleri
Koşullara bağlı hususlar
- Süreler kaçırılırsa tedbir veya ihtiyati haciz kendiliğinden kalkabilir.
- Haksız çıkan taraf tazminatla sorumlu olabilir.
- Resmî belgeye dayanan taleplerde teminat istenmeyebilir.
- Vadesi gelmemiş alacaklar için ihtiyati haciz ancak kanunda sayılan hâllerde istenebilir.
Sık sorulan sorular
Karşı taraf malını satmak üzere; ne yapabilirim?
Uyuşmazlık o malla ilgiliyse ihtiyati tedbir, para alacağı söz konusuysa ihtiyati haciz istenebilir. Mahkeme genellikle teminat ister.
Tedbir kararı aldım; başka ne yapmalıyım?
Kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde uygulanmasını istemelisiniz. Dava açılmadan alınan tedbirlerde, uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas davayı açmanız gerekir.
Hakkımda ihtiyati haciz kararı verildi; itiraz edebilir miyim?
Kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı borçlu, haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata kanundaki süre içinde itiraz edebilir.
10 · Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 389İhtiyati tedbir şartları
- m. 390Talep ve karşı taraf dinlenmeden karar
- m. 392Teminat
- m. 393Bir haftalık uygulama süresi
- m. 397İki haftalık dava açma süresi
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 257İhtiyati haciz şartları
- m. 264Yedi gün içinde takip veya dava
- m. 265İhtiyati hacze itiraz
İlgili içerikler
- AlanYargılama, Geçici Koruma ve Kanun Yolları
Yargılama hukukunun genel çerçevesi
- RehberÖdeme emri geldi: itiraz, menfi tespit ve sonraki adımlar
İcra takibinin genel işleyişi
- KonuYürütmenin durdurulması
İdari yargıdaki geçici koruma
Bu rehberin kapsadığı konular
İnceleme durumu ve künye
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Kaynak künyesi
Doğan Duman Hukuk Bürosu, “İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz: dava sonuçlanmadan hakkı korumak”, son içerik güncellemesi 20 Ekim 2026, https://dogan-duman.com/rehberler/ihtiyati-tedbir-ve-ihtiyati-haciz
Kaynak: https://dogan-duman.com/rehberler/ihtiyati-tedbir-ve-ihtiyati-haciz
Yazdırma tarihi: · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Son hukuki inceleme: 20 Ekim 2026
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve bir vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Somut bir olayda güncel mevzuatı kontrol edin ve bir avukattan görüş alın. Ayrıntı: yasal uyarı sayfası.