Ana içeriğe geç
Doğan DumanHukuk Bürosu
Ara
Esc
  • Gündelik ifadelerle arayabilirsiniz. Ok tuşlarıyla gezinip Enter ile açın. Sorgular kaydedilmez.
Menü

Alan 6 · Bireysel · Uluslararası

Miras Hukuku

Mirasçılık belgesi, mirasın reddi, vasiyetname ve miras sözleşmesi, saklı pay ve tenkis, muris muvazaası ve mirasın paylaşılması.

12 alt konu · 2 rehber · 5 soru-cevap

Genel bakış

Miras hukuku, bir kişinin ölümüyle mal varlığının —hakları ve borçlarıyla birlikte— kime ve nasıl geçeceğini düzenler. Kanun, mirasçıları ve paylarını belirler; kişi ise saklı paylara saygı göstermek koşuluyla ölüme bağlı tasarruflarla bu düzeni değiştirebilir.

Uygulamada miras uyuşmazlıkları çoğu zaman ölümden yıllar önce yapılmış işlemlerle başlar: bir taşınmazın mirasçılardan birine satış gibi gösterilerek devredilmesi, bağışlar veya düzenlenmiş bir vasiyetname. Bu nedenle mirasın kapsamını belirlemek, tapu ve banka kayıtlarının geriye dönük incelenmesini gerektirebilir. Bazı haklar kısa sürelere bağlıdır; mirasın reddiMirasın reddiYasal veya atanmış mirasçının kanuni süre içinde mirası kabul etmediğini sulh hukuk mahkemesine beyan etmesi.Hukuk sözlüğünde aç → bunun en bilinen örneğidir.

02

Alanın kapsamı

  • Yasal mirasçılık ve mirasçılık belgesi
  • Mirasın reddi ve borca batık terekeler
  • Vasiyetname ve miras sözleşmesinin düzenlenmesi ve iptali
  • Saklı pay, tenkis ve mirastan çıkarma
  • Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil
  • Miras ortaklığı ve paylaşma
  • Yabancılık unsuru taşıyan miras meseleleri
03

Alt konular

Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.

  1. 06.01

    Mirasçılık belgesi

    Kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösteren belge (veraset ilamı). Sulh hukuk mahkemesinden veya noterden istenebilir; aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir ve iptali istenebilir.

  2. 06.02

    Mirasın reddi

    Yasal ve atanmış mirasçılar mirası kanunda belirlenen süre içinde reddedebilir. Ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olan terekede miras reddedilmiş sayılır.

  3. 06.03

    Vasiyetname

    Kişinin ölümünden sonra hüküm doğuracak tek taraflı tasarrufu. Resmî, el yazılı veya sözlü şekilde yapılabilir; her şeklin geçerlilik koşulları farklıdır.

  4. 06.04

    Miras sözleşmesi

    Miras bırakanın, karşı tarafla birlikte yaptığı ve resmî vasiyetname şeklinde düzenlenen ölüme bağlı tasarruf. Mirastan feragat sözleşmesi de bir miras sözleşmesi türüdür.

  5. 06.05

    Saklı pay

    Kanunun belirli mirasçılar için koruduğu ve miras bırakanın ölüme bağlı tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı miras payı. Altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş saklı paylı mirasçılardır.

  6. 06.06

    Tenkis

    Saklı payı zedelenen mirasçının, tasarruf oranını aşan ölüme bağlı tasarrufların ve belirli sağlararası kazandırmaların indirilmesini istemesi. Dava açma süreleri kanunda ayrıca düzenlenmiştir.

  7. 06.07

    Muris muvazaası

    Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla aslında bağışladığı bir taşınmazı satış gibi göstererek devretmesi. Yargıtay içtihadıyla şekillenen bu kurumda gerçek iradenin ispatı belirleyicidir.

  8. 06.08

    Miras paylaşımı

    Miras ortaklığının mirasçılar arasında paylaşılması. Her mirasçı kural olarak her zaman paylaşma isteyebilir; paylaşma anlaşmayla veya mahkeme kararıyla yapılır.

  9. 06.09

    Tereke

    Miras bırakanın ölümüyle geride kalan hak ve borçların tamamı. Terekenin korunması için mühürleme, defter tutma veya resmî yönetim gibi önlemler istenebilir.

  10. 06.10

    Miras ortaklığı

    Birden çok mirasçı varsa, paylaşmaya kadar terekenin bütün hak ve borçları mirasçıların elbirliği mülkiyetinde bulunur. Kural olarak tasarruflar birlikte yapılır; mirasçılardan biri ortaklığa temsilci atanmasını isteyebilir.

  11. 06.11

    Mirastan çıkarma

    Miras bırakanın, kanunda sayılan ağır sebeplerin varlığı hâlinde saklı paylı mirasçısını ölüme bağlı tasarrufla saklı payından yoksun bırakması. Sebebin tasarrufta belirtilmesi gerekir.

  12. 06.12

    Uluslararası miras meseleleri

    Miras bırakanın yabancı olması veya yurt dışında malvarlığı bulunması hâlinde uygulanacak hukuk ayrıca belirlenir. Türkiye'deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır.

04

Dava ve başvuru türleri

Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.

  • Mirasçılık belgesi talebi ve iptali
  • Mirasın reddi ve reddin iptali davaları
  • Vasiyetnamenin açılması, iptali ve tenkis davaları
  • Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası
  • Miras ortaklığına temsilci atanması talebi
  • Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası
05

Danışmanlık ve sözleşme boyutu

Miras planlaması; vasiyetname veya miras sözleşmesi düzenlenmesi, saklı payların hesaplanması, aile şirketlerinde payların devri ve yabancı ülkelerdeki malvarlığının durumu gibi konuları kapsar. Ölüme bağlı tasarrufun kanundaki şekil şartlarına uygun yapılması, ileride iptal davasıİptal davasıİdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptali için açılan idari dava.Hukuk sözlüğünde aç → riskini azaltır.

06

Genel süreç aşamaları

  1. Aşama 01

    Ölüm ve mirasın açılması

    Miras, ölümle açılır ve mirasçılar mirası kendiliğinden kazanır.

  2. Aşama 02

    Mirasçıların belirlenmesi

    Mirasçılık belgesi sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınır.

  3. Aşama 03

    Kabul ya da red

    Mirasçılar kanundaki süre içinde mirası reddedebilir; terekenin borca batık olup olmadığı bu kararda önemlidir.

  4. Aşama 04

    Terekenin tespiti

    Taşınmaz, banka hesabı, araç, şirket payı ve borçlar belirlenir; gerekirse tereke tespiti istenir.

  5. Aşama 05

    Paylaşma

    Mirasçılar anlaşarak paylaşma sözleşmesi yapabilir; anlaşamazlarsa ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir.

07

Bilgi ve belge hazırlığı

Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.

  • Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
  • Varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi
  • Tapu kayıtları ve geçmiş tarihli tapu işlemleri
  • Banka, araç ve şirket payı bilgileri
  • Murisin borçlarına ilişkin belgeler
08

Rehberler

09

Sık sorulan sorular

Mirası reddetmek için ne kadar sürem var?

Türk Medeni Kanunu ret süresini üç ay olarak belirler. Süre, yasal mirasçılar için kural olarak mirasçı olduklarını öğrendikleri, atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine bildirildiği tarihten başlar. Ret, sulh hukuk mahkemesine yapılan açık beyanla gerçekleşir.

Babam borçlu vefat etti; borçlarını ödemek zorunda mıyım?

Mirası kabul eden mirasçılar, terekenin borçlarından kural olarak şahsen ve müteselsilen sorumludur. Bu nedenle borca batık bir terekede süresi içinde mirası reddetmek önem taşır. Ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli olan terekede ise miras reddedilmiş sayılır; bunun tespiti ayrıca istenebilir.

El yazısıyla yazılmış bir vasiyetname geçerli midir?

El yazılı vasiyetname, baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılması, düzenlendiği yılın, ayın ve günün belirtilmesi ve imzalanması şartıyla geçerlidir. Şekil eksikliği iptal sebebi olabilir.

Annem evini kardeşime satmış gibi göstermiş; ne yapabilirim?

Bu tür işlemler uygulamada muris muvazaasıMuris muvazaasıMirasbırakanın mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla bağışlamayı satış gibi göstermesi; mirasçılar tapu iptali ve tescil isteyebilir.Hukuk sözlüğünde aç → olarak adlandırılır. Görünüşteki satışın gerçekte mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapılmış bir bağış olduğu ispatlanabilirse tapu iptali ve tescilTapu iptali ve tescilTapu kaydının gerçek hak durumunu yansıtmadığı iddiasıyla kaydın iptali ve hak sahibi adına tescili istenen dava.Hukuk sözlüğünde aç → istenebilir. Satış bedelinin gerçekliği, tarafların ekonomik durumu ve işlemin zamanı gibi olgular değerlendirilir.

Mirasçılar anlaşamazsa miras nasıl paylaşılır?

Her mirasçı paylaşma isteyebilir. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir; mahkeme malın aynen bölünmesine veya satılarak bedelin paylaştırılmasına karar verebilir. Bu dava türünde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.

10

İlgili alanlar

11

Dayanak haritası

Bu alanın ve alt konularının dayandığı mevzuat: daire büyüklüğü sitede o kanuna yapılan atıf sayısını, çevresindeki noktalar atıf yapılan maddeleri gösterir. Bir kanunu seçerek maddelerini ve hangi bilgiyi desteklediklerini görün.

TMKMOHUKHUAK

TMK · 17 madde

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

  • m. 495Yasal mirasçılık ve altsoyun mirasçılığı
  • m. 505Tasarruf oranı ve saklı paylı mirasçılar
  • m. 506Saklı pay oranları
  • m. 510Mirastan çıkarma sebepleri
  • m. 512Çıkarma sebebinin belirtilmesi ve ispatı
  • m. 527Miras sözleşmesi
  • m. 531Vasiyetname şekilleri
  • m. 538El yazılı vasiyetnamenin şekil şartları
  • m. 545Miras sözleşmesinin şekli
  • m. 560Tenkis davası
  • m. 571Tenkis davasında zamanaşımı
  • m. 589Terekenin korunması önlemleri
  • m. 598Mirasçılık belgesi
  • m. 605Mirasın reddi ve borca batık tereke karinesi
  • m. 606Mirasın reddi süresi · Ret süresi
  • m. 640Mirasçılar arasında elbirliği ilişkisi
  • m. 642Paylaşmayı isteme hakkı
Resmî metni Mevzuat Bilgi Sisteminde açın

Kaynaklar

Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.

  1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 495Yasal mirasçılık ve altsoyun mirasçılığı
    • m. 606Mirasın reddi süresi
    • m. 538El yazılı vasiyetnamenin şekil şartları
  2. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 18/BOrtaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk
  3. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 20Mirasa uygulanacak hukuk

İnceleme durumu

İnceleme durumu
Yayında
Hukuki inceleme
Doğan Duman Hukuk Bürosu,
Son içerik güncellemesi

Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.