Ana içeriğe geç
Doğan DumanHukuk Bürosu
Ara
Esc
  • Gündelik ifadelerle arayabilirsiniz. Ok tuşlarıyla gezinip Enter ile açın. Sorgular kaydedilmez.
Menü

Alan 12 · Bireysel · Ticari ve Kurumsal

Tazminat ve Sorumluluk

Maddi ve manevi zarar, bedensel zarar ve destekten yoksun kalma, mesleki sorumluluk, adam çalıştıranın ve yapı malikinin sorumluluğu, ürün sorumluluğu ve kişilik hakkı ihlalleri.

10 alt konu · 4 rehber · 5 soru-cevap

Genel bakış

Sorumluluk hukuku, bir zararın kim tarafından ve hangi ölçüde karşılanacağı sorusunu yanıtlar. Zarar bir sözleşmenin ihlalinden, bir haksız fiilden veya kanunun kusur aramaksızın sorumluluk yüklediği bir faaliyetten doğabilir. Bu ayrım; ispat yükünü, zamanaşımıZamanaşımıSona ermesiyle alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının karşı tarafın savunmasıyla engellenebildiği süre.Hukuk sözlüğünde aç → sürelerini ve kimin sorumlu tutulabileceğini doğrudan etkiler.

Tazminatın kapsamı ve miktarı hâkim tarafından olayın özelliklerine, kusurun ağırlığına ve zarar görenin durumuna göre belirlenir. Bedensel zararlar ve destekten yoksun kalma zararları çoğu zaman uzman hesaplamasını gerektirir. Bu nedenle bir olay hakkında önceden kesin bir tazminat tutarı söylemek mümkün değildir; bu sayfadaki bilgiler de bir tutar veya sonuç vaadi içermez.

02

Alanın kapsamı

  • Maddi zarar: fiilî kayıp ve yoksun kalınan kâr
  • Manevi zarar ve manevi tazminat
  • Bedensel zarar ve ölüm hâlinde zararlar
  • Kusur sorumluluğu ve kusursuz sorumluluk hâlleri
  • Meslek mensuplarının sorumluluğu
  • Ürün ve yapı kaynaklı zararlar
  • Kişilik hakkı ihlallerinden doğan zararlar
03

Alt konular

Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.

  1. 12.01

    Maddi zarar

    Zarar görenin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen azalma. Hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirler.

  2. 12.02

    Manevi zarar

    Kişinin yaşadığı acı, elem ve üzüntü nedeniyle kişilik değerlerinde meydana gelen eksilme. Manevi tazminat bir zenginleşme aracı değil, zarar görenin duyduğu acıyı hafifletmeye yönelik bir karşılıktır.

  3. 12.03

    Bedensel zarar

    Vücut bütünlüğünün ihlali nedeniyle doğan zararlar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ve ekonomik geleceğin sarsılması.

  4. 12.04

    Destekten yoksun kalma

    Ölen kişinin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu nedenle uğradığı kayıplar. Desteğin varlığı ve ölçüsü, ölenin geliri ve yaşı ile destek alanların durumu gibi verilerle hesaplanır.

  5. 12.05

    Mesleki sorumluluk

    Hekim, mimar, mühendis, mali müşavir ve avukat gibi meslek mensuplarının işlerini özenle yürütme yükümlülüğünün ihlalinden doğan sorumluluk. Özen ölçüsü, aynı meslek alanındaki basiretli bir mensubun göstermesi gereken davranışa göre belirlenir.

  6. 12.06

    Organizasyon sorumluluğu

    Adam çalıştıranın, çalışanın işini yaparken başkasına verdiği zarardan sorumluluğu. Kanun, işletmenin faaliyetlerinden doğan zararı önlemeye elverişli bir organizasyon kurulmamasını da sorumluluk sebebi sayar.

  7. 12.07

    Ürün sorumluluğu

    Ürünün bir kişiye veya mala zarar vermesi hâlinde imalatçı veya ithalatçının sorumluluğu. Zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmelidir.

  8. 12.08

    Yapı sorumluluğu

    Bir binanın veya yapı eserinin malikinin, yapımdaki bozukluklardan veya bakımdaki eksikliklerden doğan zararlardan sorumluluğu. İntifa ve oturma hakkı sahipleri de bakım eksikliğinden doğan zarardan malikle birlikte sorumludur.

Diğer alanlarla ortak konular

04

Dava ve başvuru türleri

Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.

  • Maddi ve manevi tazminat davaları
  • Destekten yoksun kalma tazminatı davası
  • İş göremezlik ve bakıcı gideri talepleri
  • Mesleki özen yükümlülüğünün ihlali nedeniyle tazminat
  • Ürün kaynaklı zararlar nedeniyle imalatçı veya ithalatçıya karşı dava
  • Kişilik hakkı ihlali nedeniyle manevi tazminat
05

Danışmanlık ve sözleşme boyutu

Kurumlar için sorumluluk hukukunda önleyici çalışma; sözleşmelerde sorumluluğun sınırlandırılması ve bunun geçerlilik sınırları, sigorta kapsamının sorumluluk riskleriyle uyumu, çalışanların denetimi ve ürün güvenliği süreçlerinin belgelenmesi gibi konuları içerir. Zarar görenler bakımından ise olayın, zararın ve tedavi sürecinin ilk andan itibaren belgelenmesi belirleyicidir.

06

Genel süreç aşamaları

  1. Aşama 01

    Olayın belgelenmesi

    Olay yeri, tanıklar, tutanaklar, sağlık kayıtları ve yazışmalar derlenir.

  2. Aşama 02

    Sorumluluk temelinin belirlenmesi

    Sözleşmeye aykırılık, haksız fiilHaksız fiilKusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verilmesi; zarar verenin tazmin yükümlülüğünü doğurur.Hukuk sözlüğünde aç → veya kusursuz sorumluluk hâllerinden hangisinin uygulanacağı belirlenir.

  3. Aşama 03

    Zararın tespiti

    Giderler, kazanç kaybı ve sürekli etkiler belgelenir; gerekirse bilirkişiBilirkişiÇözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemeye görüş veren uzman.Hukuk sözlüğünde aç → hesaplaması yapılır.

  4. Aşama 04

    Başvuru veya dava

    Sigortaya başvuru, arabuluculukArabuluculukTarafsız ve bağımsız bir arabulucunun tarafları bir araya getirerek çözüm üretmelerine yardım ettiği, gönüllü veya kanunla zorunlu kılınmış uyuşmazlık çözüm yöntemi.Hukuk sözlüğünde aç → veya dava gibi uygun yol izlenir; zamanaşımı süreleri takip edilir.

07

Bilgi ve belge hazırlığı

Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.

  • Olay tutanakları ve fotoğraflar
  • Hastane, tedavi ve sağlık kurulu raporları
  • Gider belgeleri ve faturalar
  • Gelir belgeleri (bordro, vergi kayıtları)
  • Destekten yoksun kalma taleplerinde nüfus kayıtları
  • Sigorta poliçeleri ve yazışmalar
08

Rehberler

09

Sık sorulan sorular

Bir kazada yaralandım; ne kadar tazminat alabilirim?

Bunu önceden söylemek mümkün değildir. Tazminat; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücündeki kalıcı azalma ve kusur oranı gibi birçok veriye göre belirlenir ve çoğu zaman bilirkişi hesaplaması gerekir. Manevi tazminatın miktarı ise hâkimin takdirine bağlıdır.

Karşı tarafın kusurunu ben mi ispat etmeliyim?

Haksız fiilde kural olarak zarar gören; zararı, fiili, kusuru ve illiyet bağını ispat eder. Ancak kanun bazı durumlarda, örneğin adam çalıştıranın veya yapı malikinin sorumluluğunda, kusur aramaksızın veya kusursuzluğun ispatını karşı tarafa yükleyerek sorumluluk öngörür.

Tazminat davası için ne kadar sürem var?

Haksız fiilden doğan tazminat istemleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayan kısa süre ve her hâlde fiilden itibaren uzun süreli zamanaşımına tabidir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir. Süreler olayın türüne göre farklıdır ve ayrıca kontrol edilmelidir.

Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?

Ölen kişinin fiilen veya ileride düzenli olarak destek sağlayacağı kişiler bu tazminatı isteyebilir. Eş ve çocuklar en tipik örneklerdir; ancak desteğin varlığı somut olayda kanıtlanırsa ana-baba veya kardeşler de talepte bulunabilir.

Kullandığım bir ürün zarar verdi; satıcıya mı üreticiye mi başvurmalıyım?

Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, ürünün kişiye veya mala verdiği zarardan imalatçı veya ithalatçıyı sorumlu tutar. Satıcıyla aranızdaki sözleşme ilişkisi ve tüketici mevzuatı ise ayıplı ürün nedeniyle ayrıca haklar tanır. Hangi yolun izleneceği zararın türüne göre belirlenir.

10

İlgili alanlar

11

Dayanak haritası

Bu alanın ve alt konularının dayandığı mevzuat: daire büyüklüğü sitede o kanuna yapılan atıf sayısını, çevresindeki noktalar atıf yapılan maddeleri gösterir. Bir kanunu seçerek maddelerini ve hangi bilgiyi desteklediklerini görün.

TBK7223 s.

TBK · 11 madde

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

  • m. 49Haksız fiil sorumluluğu
  • m. 51Tazminatın belirlenmesi
  • m. 53Ölüm hâlinde destekten yoksun kalma zararı
  • m. 54Bedensel zarar kalemleri
  • m. 55Bedensel zararların hesaplanma ilkeleri
  • m. 56Manevi tazminat · Bedensel bütünlüğün zedelenmesinde manevi tazminat
  • m. 66Adam çalıştıranın sorumluluğu
  • m. 69Yapı malikinin sorumluluğu
  • m. 72Haksız fiilde zamanaşımı
  • m. 114Sözleşmeye aykırılıkta haksız fiil hükümlerinin kıyasen uygulanması
  • m. 506Vekilin sadakat ve özen borcu
Resmî metni Mevzuat Bilgi Sisteminde açın

Kaynaklar

Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.

  1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 49Haksız fiil sorumluluğu
    • m. 51Tazminatın belirlenmesi
    • m. 56Manevi tazminat
    • m. 72Haksız fiilde zamanaşımı
    • m. 114Sözleşmeye aykırılıkta haksız fiil hükümlerinin kıyasen uygulanması
  2. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 6Ürün sorumluluğu

İnceleme durumu

İnceleme durumu
Yayında
Hukuki inceleme
Doğan Duman Hukuk Bürosu,
Son içerik güncellemesi

Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.