Genel bakış
Taşıma hukuku, bir eşyanın veya yolcunun bir yerden başka bir yere güvenle ulaştırılmasına ilişkin hak ve sorumlulukları düzenler. Türk Ticaret Kanunu kara taşımalarını, deniz ticaretini ve taşıma işleri komisyonculuğunu ayrıntılı biçimde düzenler; hava taşımalarında ise Türk Sivil Havacılık Kanunu ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler esas alınır.
Taşıyıcının sorumluluğu çoğu zaman kanun veya uluslararası sözleşmelerle sınırlandırılmıştır ve kısa ihbar süreleri öngörülmüştür. Yük hasarında teslim anında yapılacak tespit, yolcu uyuşmazlıklarında ise uçuş veya sefer belgelerinin saklanması, sonradan ileri sürülecek talepler için belirleyicidir.
Alanın kapsamı
- Kara, deniz, hava ve çok araçlı taşıma sözleşmeleri
- Lojistik ve taşıma işleri komisyonculuğu
- Yük kaybı, hasarı ve gecikme
- Navlun ve taşıma ücretine ilişkin uyuşmazlıklar
- Deniz alacakları, gemi alacaklısı hakkı ve gemi ihtiyati haczi
- Gemi alım-satım, kira ve sicil işlemleri
- Havayolu ve deniz yolu yolcu hakları
Alt konular
Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.
34.01
Taşıma sözleşmeleri
Taşıyıcının eşya veya yolcu taşıma işini üstlendiği sözleşme. Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürüp gönderilene teslim etmeyi üstlenir; taşıma ücreti karşılığında yapılır.
34.02
Lojistik sözleşmeleri
Taşımanın yanında depolama, elleçleme, gümrükleme ve dağıtım gibi hizmetleri de içeren sözleşmeler. Hizmetlerin her biri farklı sorumluluk rejimine tabi olabileceğinden sözleşmede ayrıntılı düzenleme gerekir.
34.03
Yük uyuşmazlıkları
Eşyanın taşıyıcıya tesliminden alıcıya tesliminde kadar geçen sürede meydana gelen kayıp, hasar veya gecikmeden taşıyıcı sorumludur. Sorumluluk kanunda belirli sınırlara bağlanmıştır ve bazı hâllerde sınırlama uygulanmaz.
34.04
Yolcu uyuşmazlıkları
Yolcunun ölümü, yaralanması, bagajın kaybı veya hasarı ile gecikme ve iptal durumlarında taşıyıcının sorumluluğu. Kara, deniz ve hava taşımalarında farklı kurallar ve sınırlar uygulanır.
34.05
Navlun
Taşıma karşılığında ödenen ücret. Navlunun kim tarafından ve ne zaman ödeneceği, taşıyıcının yük üzerindeki hapis hakkı ve bekleme ücretleri sözleşmede ve kanunda düzenlenir.
34.06
Deniz alacakları
Geminin işletilmesinden doğan zarar, kurtarma, kumanya ve onarım gibi kanunda sayılan sebeplerden doğan alacaklar. Deniz alacakları için gemi üzerinde ihtiyati haciz istenebilir; bazı alacaklar ayrıca gemi alacaklısı hakkı sağlar.
34.07
Gemi işlemleri
Geminin sicile kaydı, alım-satımı, ipoteği, kiralanması ve işletilmesine ilişkin işlemler. Gemi siciline tescil, gemi üzerindeki ayni hakların doğması bakımından önemlidir.
34.08
Havayolu yolcu hakları
Uçuş iptali, gecikme ve uçağa kabul edilmeme durumlarında yolculara tanınan haklar; bagaj kaybı ve hasarında taşıyıcının sorumluluğu. Yurt içi taşımalarda kanun, uluslararası sözleşmeler ve ikincil düzenlemeler birlikte uygulanır.
34.09
Taşıma sorumluluğu
Taşıyıcının sorumluluğunun kapsamı, sınırları ve sorumluluktan kurtulma hâlleri. Ağır kusur veya kasıt durumunda sorumluluk sınırlarının uygulanmayabileceği kanunda düzenlenmiştir.
Dava ve başvuru türleri
Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.
- Yük hasarı nedeniyle taşıyıcıya karşı tazminat davası
- Navlun alacağı davası
- Gemi ihtiyati haczi talebi
- Yolcu tazminatı talepleri
- Sigortacının taşıyıcıya rücu davası
Danışmanlık ve sözleşme boyutu
Taşıma ve lojistik şirketleri için danışmanlık; taşıma sözleşmelerinin ve genel şartların hazırlanması, sorumluluk sınırlarının ve sigorta kapsamının uyumlu hâle getirilmesi, alt taşıyıcılarla ilişkiler ve hasar yönetimi süreçlerini kapsar. Yükleten ve alıcılar açısından ise teslimde çekince konulması ve ihbar sürelerine uyulması hakların korunması için önemlidir.
Genel süreç aşamaları
Aşama 01
Sözleşme
Taşıma koşulları, sorumluluk sınırları ve uygulanacak hukuk belirlenir.
Aşama 02
Teslim alma
Eşya teslim alınırken durumu belgelenir; konşimento veya taşıma senedi düzenlenir.
Aşama 03
Teslim ve ihbar
Teslimde hasar varsa çekince konulur ve kanundaki süre içinde ihbar yapılır.
Aşama 04
Talep
Taşıyıcıya, sigortacıya veya sorumlu diğer kişilere talep yöneltilir; gerekirse dava açılır.
Bilgi ve belge hazırlığı
Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.
- Taşıma sözleşmesi, konşimento, CMR veya hava yük senedi
- Teslim tutanakları ve hasar tespit raporları
- Faturalar ve navlun belgeleri
- Sigorta poliçesi
- Bilet, biniş kartı ve yolcu yazışmaları
Rehberler
Ayrıntılı rehber · 3 dk
Taşımada yük kaybı ve hasarı: ihbar, sorumluluk sınırı ve zamanaşımı
Kara taşımasında eşyanın kaybı, hasarı veya gecikmesi hâlinde taşıyıcının sorumluluğunu, teslimde ihbar yükümlülüğünü, sorumluluk sınırlarını ve zamanaşımını anlatan rehber.
Sık sorulan sorular
Taşınan malım hasarlı geldi; ne yapmalıyım?
Teslim sırasında hasarı tutanakla belgeleyin ve taşıma belgesine çekince koyun. Görünür hasarlar teslimde, görünmeyen hasarlar kanunda belirtilen kısa süre içinde taşıyıcıya bildirilmelidir. Bildirimin yapılmaması hakları kaybettirmeyebilir ama ispatı zorlaştırır.
Taşıyıcının sorumluluğu sınırlı mı?
Kanun ve uluslararası sözleşmeler, taşıyıcının yük kaybı ve hasarından doğan sorumluluğunu kural olarak belirli bir tutarla sınırlar. Ancak zararın kasıt veya pervasızca davranışla oluşması gibi hâllerde sınırlamalar uygulanmayabilir. Eşyanın değerinin taşıma belgesinde beyan edilmesi de sonucu etkileyebilir.
Uçuşum iptal edildi; haklarım nelerdir?
Yolcunun hakları; uçuşun yurt içi veya uluslararası olmasına, iptalin nedenine ve bildirim zamanına göre değişir. Bilet bedelinin iadesi, alternatif uçuş, ikram ve konaklama ile belirli durumlarda tazminat gündeme gelebilir. Biniş kartı ve yazışmaları saklamanız önerilir.
Bir geminin limanda tutulması mümkün mü?
Deniz alacağı niteliğindeki bir alacak için mahkemeden gemi üzerinde ihtiyati hacizİhtiyati hacizPara alacağının ileride tahsilini güvence altına almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulması.Hukuk sözlüğünde aç → kararı alınabilir. Kanun, hangi alacakların deniz alacağı sayıldığını ve haczin koşullarını ayrıca düzenler; alacaklının teminat göstermesi istenebilir.
Lojistik firmasıyla depolama sırasında doğan zarardan kim sorumludur?
Depolama, taşımadan farklı bir sorumluluk rejimine tabi olabilir. Sözleşmede hangi hizmetin hangi kurallara tabi olduğu, sorumluluk sınırları ve sigorta yükümlülükleri açıkça düzenlenmemişse uyuşmazlıkta zararın hangi aşamada doğduğu belirleyici olur.
İlgili alanlar
- 29Uluslararası Özel Hukuk ve Tahkim
Uluslararası taşımalarda uygulanacak hukuk ve yetki.
- 20Sigorta ve Trafik
Nakliyat sigortaları ve sigortacının rücu hakkı.
- 15Ticaret ve Şirketler
Ticari işletmeler arasındaki taşıma ve lojistik ilişkileri.
- 18Tüketici Hukuku
Yolcu taşımalarında tüketici hakları.
Dayanak haritası
Bu alanın ve alt konularının dayandığı mevzuat: daire büyüklüğü sitede o kanuna yapılan atıf sayısını, çevresindeki noktalar atıf yapılan maddeleri gösterir. Bir kanunu seçerek maddelerini ve hangi bilgiyi desteklediklerini görün.
TTK · 7 madde
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
- m. 850Taşıma sözleşmesi · Taşıma ücreti karşılığında taşıma · Taşıma sözleşmesi ve taşıyıcı
- m. 875Taşıyıcının sorumluluğu · Taşıyıcının yük kaybı, hasar ve gecikmeden sorumluluğu
- m. 886Sorumluluk sınırlamalarının uygulanmayacağı hâller
- m. 917Taşıma işleri komisyonculuğu
- m. 1001Gemi siciline kayıtlı geminin devri
- m. 1320Gemi alacaklısı hakkı
- m. 1352Deniz alacakları · Deniz alacağının tanımı
Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 850Taşıma sözleşmesi
- m. 875Taşıyıcının sorumluluğu
- m. 1352Deniz alacakları
- 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 106Hava taşımaları
İnceleme durumu
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.
