Ana içeriğe geç
Doğan DumanHukuk Bürosu
Ara
Esc
  • Gündelik ifadelerle arayabilirsiniz. Ok tuşlarıyla gezinip Enter ile açın. Sorgular kaydedilmez.
Menü

Alan 34 · Ticari ve Kurumsal · Uluslararası

Deniz, Hava ve Taşıma

Taşıma ve lojistik sözleşmeleri, yük ve yolcu uyuşmazlıkları, navlun, deniz alacakları ve gemi işlemleri, havayolu yolcu hakları ve taşıyıcının sorumluluğu.

9 alt konu · 1 rehber · 5 soru-cevap

Genel bakış

Taşıma hukuku, bir eşyanın veya yolcunun bir yerden başka bir yere güvenle ulaştırılmasına ilişkin hak ve sorumlulukları düzenler. Türk Ticaret Kanunu kara taşımalarını, deniz ticaretini ve taşıma işleri komisyonculuğunu ayrıntılı biçimde düzenler; hava taşımalarında ise Türk Sivil Havacılık Kanunu ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler esas alınır.

Taşıyıcının sorumluluğu çoğu zaman kanun veya uluslararası sözleşmelerle sınırlandırılmıştır ve kısa ihbar süreleri öngörülmüştür. Yük hasarında teslim anında yapılacak tespit, yolcu uyuşmazlıklarında ise uçuş veya sefer belgelerinin saklanması, sonradan ileri sürülecek talepler için belirleyicidir.

02

Alanın kapsamı

  • Kara, deniz, hava ve çok araçlı taşıma sözleşmeleri
  • Lojistik ve taşıma işleri komisyonculuğu
  • Yük kaybı, hasarı ve gecikme
  • Navlun ve taşıma ücretine ilişkin uyuşmazlıklar
  • Deniz alacakları, gemi alacaklısı hakkı ve gemi ihtiyati haczi
  • Gemi alım-satım, kira ve sicil işlemleri
  • Havayolu ve deniz yolu yolcu hakları
03

Alt konular

Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.

  1. 34.01

    Taşıma sözleşmeleri

    Taşıyıcının eşya veya yolcu taşıma işini üstlendiği sözleşme. Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürüp gönderilene teslim etmeyi üstlenir; taşıma ücreti karşılığında yapılır.

  2. 34.02

    Lojistik sözleşmeleri

    Taşımanın yanında depolama, elleçleme, gümrükleme ve dağıtım gibi hizmetleri de içeren sözleşmeler. Hizmetlerin her biri farklı sorumluluk rejimine tabi olabileceğinden sözleşmede ayrıntılı düzenleme gerekir.

  3. 34.03

    Yük uyuşmazlıkları

    Eşyanın taşıyıcıya tesliminden alıcıya tesliminde kadar geçen sürede meydana gelen kayıp, hasar veya gecikmeden taşıyıcı sorumludur. Sorumluluk kanunda belirli sınırlara bağlanmıştır ve bazı hâllerde sınırlama uygulanmaz.

  4. 34.04

    Yolcu uyuşmazlıkları

    Yolcunun ölümü, yaralanması, bagajın kaybı veya hasarı ile gecikme ve iptal durumlarında taşıyıcının sorumluluğu. Kara, deniz ve hava taşımalarında farklı kurallar ve sınırlar uygulanır.

  5. 34.05

    Navlun

    Taşıma karşılığında ödenen ücret. Navlunun kim tarafından ve ne zaman ödeneceği, taşıyıcının yük üzerindeki hapis hakkı ve bekleme ücretleri sözleşmede ve kanunda düzenlenir.

  6. 34.06

    Deniz alacakları

    Geminin işletilmesinden doğan zarar, kurtarma, kumanya ve onarım gibi kanunda sayılan sebeplerden doğan alacaklar. Deniz alacakları için gemi üzerinde ihtiyati haciz istenebilir; bazı alacaklar ayrıca gemi alacaklısı hakkı sağlar.

  7. 34.07

    Gemi işlemleri

    Geminin sicile kaydı, alım-satımı, ipoteği, kiralanması ve işletilmesine ilişkin işlemler. Gemi siciline tescil, gemi üzerindeki ayni hakların doğması bakımından önemlidir.

  8. 34.08

    Havayolu yolcu hakları

    Uçuş iptali, gecikme ve uçağa kabul edilmeme durumlarında yolculara tanınan haklar; bagaj kaybı ve hasarında taşıyıcının sorumluluğu. Yurt içi taşımalarda kanun, uluslararası sözleşmeler ve ikincil düzenlemeler birlikte uygulanır.

  9. 34.09

    Taşıma sorumluluğu

    Taşıyıcının sorumluluğunun kapsamı, sınırları ve sorumluluktan kurtulma hâlleri. Ağır kusur veya kasıt durumunda sorumluluk sınırlarının uygulanmayabileceği kanunda düzenlenmiştir.

04

Dava ve başvuru türleri

Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.

  • Yük hasarı nedeniyle taşıyıcıya karşı tazminat davası
  • Navlun alacağı davası
  • Gemi ihtiyati haczi talebi
  • Yolcu tazminatı talepleri
  • Sigortacının taşıyıcıya rücu davası
05

Danışmanlık ve sözleşme boyutu

Taşıma ve lojistik şirketleri için danışmanlık; taşıma sözleşmelerinin ve genel şartların hazırlanması, sorumluluk sınırlarının ve sigorta kapsamının uyumlu hâle getirilmesi, alt taşıyıcılarla ilişkiler ve hasar yönetimi süreçlerini kapsar. Yükleten ve alıcılar açısından ise teslimde çekince konulması ve ihbar sürelerine uyulması hakların korunması için önemlidir.

06

Genel süreç aşamaları

  1. Aşama 01

    Sözleşme

    Taşıma koşulları, sorumluluk sınırları ve uygulanacak hukuk belirlenir.

  2. Aşama 02

    Teslim alma

    Eşya teslim alınırken durumu belgelenir; konşimento veya taşıma senedi düzenlenir.

  3. Aşama 03

    Teslim ve ihbar

    Teslimde hasar varsa çekince konulur ve kanundaki süre içinde ihbar yapılır.

  4. Aşama 04

    Talep

    Taşıyıcıya, sigortacıya veya sorumlu diğer kişilere talep yöneltilir; gerekirse dava açılır.

07

Bilgi ve belge hazırlığı

Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.

  • Taşıma sözleşmesi, konşimento, CMR veya hava yük senedi
  • Teslim tutanakları ve hasar tespit raporları
  • Faturalar ve navlun belgeleri
  • Sigorta poliçesi
  • Bilet, biniş kartı ve yolcu yazışmaları
08

Rehberler

09

Sık sorulan sorular

Taşınan malım hasarlı geldi; ne yapmalıyım?

Teslim sırasında hasarı tutanakla belgeleyin ve taşıma belgesine çekince koyun. Görünür hasarlar teslimde, görünmeyen hasarlar kanunda belirtilen kısa süre içinde taşıyıcıya bildirilmelidir. Bildirimin yapılmaması hakları kaybettirmeyebilir ama ispatı zorlaştırır.

Taşıyıcının sorumluluğu sınırlı mı?

Kanun ve uluslararası sözleşmeler, taşıyıcının yük kaybı ve hasarından doğan sorumluluğunu kural olarak belirli bir tutarla sınırlar. Ancak zararın kasıt veya pervasızca davranışla oluşması gibi hâllerde sınırlamalar uygulanmayabilir. Eşyanın değerinin taşıma belgesinde beyan edilmesi de sonucu etkileyebilir.

Uçuşum iptal edildi; haklarım nelerdir?

Yolcunun hakları; uçuşun yurt içi veya uluslararası olmasına, iptalin nedenine ve bildirim zamanına göre değişir. Bilet bedelinin iadesi, alternatif uçuş, ikram ve konaklama ile belirli durumlarda tazminat gündeme gelebilir. Biniş kartı ve yazışmaları saklamanız önerilir.

Bir geminin limanda tutulması mümkün mü?

Deniz alacağı niteliğindeki bir alacak için mahkemeden gemi üzerinde ihtiyati hacizİhtiyati hacizPara alacağının ileride tahsilini güvence altına almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulması.Hukuk sözlüğünde aç → kararı alınabilir. Kanun, hangi alacakların deniz alacağı sayıldığını ve haczin koşullarını ayrıca düzenler; alacaklının teminat göstermesi istenebilir.

Lojistik firmasıyla depolama sırasında doğan zarardan kim sorumludur?

Depolama, taşımadan farklı bir sorumluluk rejimine tabi olabilir. Sözleşmede hangi hizmetin hangi kurallara tabi olduğu, sorumluluk sınırları ve sigorta yükümlülükleri açıkça düzenlenmemişse uyuşmazlıkta zararın hangi aşamada doğduğu belirleyici olur.

10

İlgili alanlar

11

Dayanak haritası

Bu alanın ve alt konularının dayandığı mevzuat: daire büyüklüğü sitede o kanuna yapılan atıf sayısını, çevresindeki noktalar atıf yapılan maddeleri gösterir. Bir kanunu seçerek maddelerini ve hangi bilgiyi desteklediklerini görün.

TTK2920 s.

TTK · 7 madde

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

  • m. 850Taşıma sözleşmesi · Taşıma ücreti karşılığında taşıma · Taşıma sözleşmesi ve taşıyıcı
  • m. 875Taşıyıcının sorumluluğu · Taşıyıcının yük kaybı, hasar ve gecikmeden sorumluluğu
  • m. 886Sorumluluk sınırlamalarının uygulanmayacağı hâller
  • m. 917Taşıma işleri komisyonculuğu
  • m. 1001Gemi siciline kayıtlı geminin devri
  • m. 1320Gemi alacaklısı hakkı
  • m. 1352Deniz alacakları · Deniz alacağının tanımı
Resmî metni Mevzuat Bilgi Sisteminde açın

Kaynaklar

Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.

  1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 850Taşıma sözleşmesi
    • m. 875Taşıyıcının sorumluluğu
    • m. 1352Deniz alacakları
  2. 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 106Hava taşımaları

İnceleme durumu

İnceleme durumu
Yayında
Hukuki inceleme
Doğan Duman Hukuk Bürosu,
Son içerik güncellemesi

Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.