Genel bakış
Tüketici hukuku, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişiyi, satıcı ve sağlayıcı karşısında korumayı amaçlar. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; ayıplı malAyıplı malTaraflarca kararlaştırılan veya objektif olarak bulunması gereken nitelikleri taşımayan mal.Hukuk sözlüğünde aç → ve hizmette seçimlik haklar, uzaktan kurulan sözleşmelerde cayma hakkı ve kredi, konut, devre tatil gibi uzun vadeli sözleşmelerde bilgilendirme yükümlülükleri öngörür.
Uyuşmazlığın değerine göre başvuru yolu değişir: kanunda belirlenen ve her yıl güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür ve kural olarak önce arabulucuya başvurulur. Güncel parasal sınır her yıl Ticaret Bakanlığınca duyurulur.
Alanın kapsamı
- Ayıplı mal ve ayıplı hizmet
- Mesafeli ve işyeri dışında kurulan sözleşmeler, cayma hakkı
- Abonelik sözleşmeleri
- Tüketici kredisi ve kredi kartı sözleşmeleri
- Ön ödemeli konut satışı ve devre tatil sözleşmeleri
- Haksız şartlar ve ticari reklamlar
- Tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi süreçleri
Alt konular
Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.
18.01
Ayıplı mal
Teslim anında kararlaştırılan örnek veya modele uygun olmayan ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mal. Tüketici sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini seçebilir.
18.02
Ayıplı hizmet
Sözleşmede belirlenen sürede başlamayan veya kararlaştırılan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan hizmet. Tüketici yeniden ifa, ücretsiz onarım, bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini kullanabilir.
18.03
Mesafeli sözleşmeler
Satıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmadan, uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşmeler. Tüketici, kanunda belirtilen süre içinde gerekçe göstermeden cayma hakkını kullanabilir; bazı ürün ve hizmetler bu hakkın dışında tutulmuştur.
18.04
Abonelik
Tüketicinin bir mal veya hizmeti sürekli ya da düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmeler. Belirli süreli aboneliklere kendiliğinden uzama hükmü konulamaz ve tüketici, aboneliği istediği zaman feshedebilir.
18.05
Tüketici kredisi
Kredi verenin tüketiciye faiz veya benzeri menfaat karşılığında ödünç veya benzeri finansman sağladığı sözleşme. Kanun; sözleşmenin içeriği, cayma hakkı, erken ödeme ve bağlı kredi gibi konularda tüketiciyi koruyan kurallar içerir.
18.06
Ön ödemeli konut
Tüketicinin konutun bedelini önceden peşin veya taksitle ödediği, satıcının ise ödemeden sonra konutu devir veya teslim etmeyi üstlendiği sözleşme. Yapı ruhsatı alınmadan bu sözleşme yapılamaz; ön bilgilendirme ve teminat yükümlülükleri vardır.
18.07
Devre tatil
Bir yıldan uzun süre için kurulan ve tüketiciye birden fazla dönem için konaklama imkânı veren sözleşmeler. Bilgilendirme, cayma ve ödeme yasağı gibi özel koruma kuralları uygulanır.
18.08
Tüketici hakem heyeti
Kanunda belirlenen ve her yıl güncellenen parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında başvurulması zorunlu olan idari nitelikteki uyuşmazlık çözüm mercii. Kararlarına karşı tüketici mahkemesine itiraz edilebilir.
18.09
Tüketici yargılaması
Tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemeleri görevlidir. Hakem heyetinin görevi dışında kalan davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; kanunda bu kurala istisnalar bulunur.
Dava ve başvuru türleri
Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.
- Ayıplı mal nedeniyle bedel iadesi, değişim, onarım veya indirim talepleri
- Cayma hakkının kullanılmasına ilişkin uyuşmazlıklar
- Haksız şart nedeniyle sözleşme hükmünün geçersizliği
- Konut teslim gecikmesi ve ön ödemeli konut uyuşmazlıkları
- Banka ücret ve masraflarının iadesi
- Tüketici hakem heyeti kararlarına itiraz
Danışmanlık ve sözleşme boyutu
Satıcı ve sağlayıcılar için tüketici mevzuatına uyum; ön bilgilendirme formları, mesafeli satış sözleşmeleri, garanti belgeleri, iade ve cayma süreçleri ile reklam ve kampanya metinlerinin gözden geçirilmesini kapsar. Tüketiciler açısından ise fatura, sözleşme ve yazışmaların saklanması, ayıbın fark edildiği anda satıcıya bildirilmesi önemlidir.
Genel süreç aşamaları
Aşama 01
Satıcıya bildirim
Ayıp veya uyuşmazlık satıcıya ya da sağlayıcıya yazılı olarak bildirilir ve seçimlik hak açıkça belirtilir.
Aşama 02
Parasal sınırın kontrolü
Uyuşmazlığın değeri, o yıl için geçerli tüketici hakem heyetiTüketici hakem heyetiKanunla belirlenen parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında başvurulması zorunlu olan idari merci; sınır her yıl güncellenir.Hukuk sözlüğünde aç → sınırıyla karşılaştırılır.
Aşama 03
Hakem heyeti veya arabuluculuk
Sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine, üzerindekilerde kural olarak önce arabulucuya başvurulur.
Aşama 04
Tüketici mahkemesi
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa veya hakem heyeti kararına itiraz edilirse tüketici mahkemesinde süreç yürütülür.
Bilgi ve belge hazırlığı
Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.
- Fatura, sipariş onayı ve ödeme belgeleri
- Garanti belgesi ve kullanım kılavuzu
- Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi
- Satıcıyla yazışmalar ve servis kayıtları
- Kredi veya abonelik sözleşmesi ve hesap ekstreleri
Rehberler
Ayrıntılı rehber · 3 dk
Ayıplı ürün: seçimlik haklar, hakem heyeti ve tüketici mahkemesi
Satın alınan ürün ayıplı çıktığında tüketicinin seçimlik haklarını, satıcıya bildirimi ve uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolunu anlatan rehber.
Ayrıntılı rehber · 3 dk
Ayıplı inşaat ve yüklenicinin sorumluluğu
Teslim alınan bir yapıda ortaya çıkan eksik ve ayıplar için gözden geçirme ve bildirim yükümlülüğünü, iş sahibinin seçimlik haklarını ve zamanaşımı sürelerini anlatan rehber.
Ayrıntılı rehber · 3 dk
Ticari elektronik ileti ve çevrim içi reklam kuralları
İşletmelerin SMS, e-posta ve arama yoluyla tanıtım gönderirken alması gereken onayı, ret hakkını ve çevrim içi reklamların temel ilkelerini; içerik üreticileriyle iş birliklerini anlatan rehber.
Sık sorulan sorular
Aldığım ürün bozuk çıktı; parasını geri alabilir miyim?
Ayıplı mal hâlinde tüketici; sözleşmeden dönerek bedel iadesi, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız bir misliyle değiştirme haklarından birini seçebilir. Satıcı tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Seçiminizi satıcıya yazılı ve tarihli olarak bildirmeniz önerilir.
İnternetten aldığım ürünü neden iade edebiliyorum?
Mesafeli sözleşmelerde tüketiciye, kanunda öngörülen süre içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkı tanınır. Kişiye özel üretilen ürünler veya ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi bazı istisnalar bulunur; ayrıntılar yönetmelikte düzenlenmiştir.
Tüketici hakem heyetine mi mahkemeye mi başvurmalıyım?
Uyuşmazlığın değeri, o yıl için belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine gidilir ve kural olarak önce arabulucuya başvurulur. Güncel sınır her yıl yeniden belirlendiği için başvuru tarihinde kontrol edilmelidir.
Aboneliğimi iptal etmek istiyorum ama cayma bedeli isteniyor; doğru mu?
Tüketici aboneliği istediği zaman feshedebilir. Kampanyalı aboneliklerde fesih hâlinde talep edilebilecek tutarlara ilişkin sınırlar ikincil düzenlemelerde yer alır; tüketiciye sağlanan indirimlerin ve kampanya koşullarının sözleşmede açıkça belirtilmiş olması gerekir.
Projeden aldığım konut zamanında teslim edilmedi; ne yapabilirim?
Ön ödemeli konut satışında sözleşmedeki teslim tarihi ve gecikme hâlinde öngörülen sonuçlar ilk başvuru noktasıdır. Tüketici, gecikme tazminatı veya kira kaybı gibi zararlarını isteyebilir; koşulları varsa sözleşmeden dönebilir. Kanun bu sözleşmelerde ayrıca on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkı tanır.
İlgili alanlar
- 39Arabuluculuk, Uzlaştırma ve Diğer Çözüm Yolları
Tüketici mahkemesi davalarında dava şartı arabuluculuk.
- 19Banka, Finans ve Sermaye Piyasaları
Tüketici kredileri ve banka ücretleri.
- 11Borçlar ve Sözleşmeler
Genel işlem koşulları ve sözleşmenin genel kuralları.
- 27E-Ticaret, Reklam ve Dijital Platformlar
Çevrim içi satışlar, ticari ileti ve reklam kuralları.
- 10İnşaat, İmar ve Kamulaştırma
Konut projelerinde yapı ruhsatı ve teslim süreçleri.
- 34Deniz, Hava ve Taşıma
Yolcu taşımalarında tüketici hakları.
- 37Eğitim ve Yükseköğretim
Özel eğitim hizmetlerinde tüketici hakları.
Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 11Ayıplı malda seçimlik haklar
- m. 48Mesafeli sözleşmeler
- m. 68Tüketici hakem heyetine başvuru (parasal sınır her yıl güncellenir)
- m. 73/ADava şartı arabuluculuk
İnceleme durumu
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.