Ana içeriğe geç
Doğan DumanHukuk Bürosu
Ara
Esc
  • Gündelik ifadelerle arayabilirsiniz. Ok tuşlarıyla gezinip Enter ile açın. Sorgular kaydedilmez.
Menü

Alan 26 · Teknoloji ve Fikrî Haklar · Bireysel · Ticari ve Kurumsal

Kişisel Veriler ve Mahremiyet

Aydınlatma, veri işleme şartları, özel nitelikli kişisel veriler, ilgili kişi başvuruları, veri ihlali ve güvenliği, yurt dışına aktarım, saklama ve imha, veri işleyen sözleşmeleri ve KVKK süreçleri.

10 alt konu · 2 rehber · 5 soru-cevap

Genel bakış

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilginin işlenmesini düzenler. Kanun iki ayrı yükümlülük kurar: kişiyi veri işleme hakkında aydınlatmak ve veri işlemeyi kanunda sayılan hukuki sebeplerden birine dayandırmak. Bu iki yükümlülük birbirinden farklıdır; aydınlatma yapılması, açık rızaAçık rızaBelirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rıza.Hukuk sözlüğünde aç → alındığı anlamına gelmez.

Açık rıza, veri işleme şartlarından yalnızca biridir. Kanunda öngörülme, sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük ve meşru menfaat gibi diğer şartlardan biri varsa açık rıza alınması gerekmez; gereksiz yere açık rıza istenmesi de uygulamada sorun yaratabilir. 2024 yılında yapılan değişikliklerle özel nitelikli verilerin işlenme şartları ve yurt dışına aktarım rejimi yeniden düzenlenmiştir.

02

Alanın kapsamı

  • Aydınlatma yükümlülüğü ve aydınlatma metinleri
  • Veri işleme şartları ve açık rıza
  • Özel nitelikli kişisel veriler
  • İlgili kişi başvuruları ve Kurula şikâyet
  • Veri güvenliği ve veri ihlali bildirimi
  • Yurt dışına veri aktarımı
  • Saklama ve imha politikaları
  • Veri sorumlusu ile veri işleyen arasındaki sözleşmeler
  • VERBİS ve Kurul denetim süreçleri
03

Alt konular

Her konu tek bir kanonik kayıttır. Başka bir alanda tanımlanan ve bu alanla da ilişkili konular, ilişkinin gerekçesiyle birlikte ayrıca listelenir.

  1. 26.01

    Aydınlatma

    Kişisel veriler elde edilirken veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, verilerin kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin haklarının bildirilmesi. Aydınlatma, açık rızadan bağımsız bir yükümlülüktür.

  2. 26.02

    Veri işleme şartları

    Kişisel veriler kural olarak açık rıza olmadan işlenemez; ancak kanunda açıkça öngörülme, sözleşmenin ifası, hukuki yükümlülük, hakkın tesisi ve meşru menfaat gibi şartlardan birinin varlığında açık rıza aranmaz. Her işleme genel ilkelere de uygun olmalıdır.

  3. 26.03

    Özel nitelikli kişisel veriler

    Irk, etnik köken, siyasi düşünce, din, sağlık, cinsel hayat, ceza mahkûmiyeti ile biyometrik ve genetik veriler gibi kategoriler. Bu verilerin işlenmesi daha sınırlı şartlara bağlıdır ve ek güvenlik önlemleri gerektirir.

  4. 26.04

    Veri sahibi başvuruları

    İlgili kişi; verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi talep etme, düzeltme, silme ve zararın giderilmesini isteme gibi haklarını önce veri sorumlusuna başvurarak kullanır. Başvuru kanundaki süre içinde ücretsiz olarak sonuçlandırılmalıdır; sonuç alınamazsa Kurula şikâyet yolu açıktır.

  5. 26.05

    Veri ihlali

    İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi. Veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgili kişiye ve Kurula bildirmekle yükümlüdür.

  6. 26.06

    Veri güvenliği

    Veri sorumlusu, verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önlemek ve muhafazasını sağlamak için uygun güvenlik düzeyini temin eden teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür; veri işleyenler de bu tedbirlerden müştereken sorumludur.

  7. 26.07

    Veri aktarımı

    Kişisel verilerin yurt içinde ve yurt dışında üçüncü kişilere aktarılması. 2024 değişiklikleriyle yurt dışına aktarımda yeterlilik kararı, uygun güvenceler (standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları gibi) ve arızi aktarım hâllerinden oluşan kademeli bir sistem kurulmuştur.

  8. 26.08

    Saklama ve imha

    İşlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında kişisel veriler resen veya talep üzerine silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. Saklama süreleri ilgili mevzuat ve işleme amacına göre belirlenir.

  9. 26.09

    Veri işleyen sözleşmeleri

    Veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına veri işleyen hizmet sağlayıcılarla yapılan sözleşmeler. İşleme talimatları, güvenlik yükümlülükleri, alt veri işleyenler, denetim ve sözleşme sonunda verilerin iadesi düzenlenmelidir.

  10. 26.10

    KVKK süreçleri

    Veri Sorumluları Siciline (VERBİS) kayıt, Kurul incelemeleri, şikâyet süreçleri ve idari para cezaları. Sicile kayıt yükümlülüğünden istisnalar Kurul kararlarıyla belirlenir.

04

Dava ve başvuru türleri

Aşağıdaki liste olası yolları gösterir; somut olayda hangisinin uygulanacağı süreler, görev ve yetki kuralları ile olayın koşullarına bağlıdır.

  • İlgili kişi başvurusu ve Kurula şikâyet
  • Kurul idari para cezalarına karşı başvuru
  • Veri ihlali nedeniyle tazminat talepleri
  • Hukuka aykırı veri işleme nedeniyle kişilik hakkı davaları
  • Kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetme veya yayma suçlarına ilişkin süreçler
05

Danışmanlık ve sözleşme boyutu

Kurumlar için uyum çalışması; veri envanterinin çıkarılması, her işleme faaliyeti için hukuki sebebin belirlenmesi, aydınlatma metinlerinin ve gerektiğinde açık rıza süreçlerinin hazırlanması, saklama ve imha politikası, teknik ve idari güvenlik tedbirleri, veri işleyen sözleşmeleri ve yurt dışına aktarım mekanizmalarının kurulmasını kapsar. Uyum tek seferlik değil, süreçler değiştikçe güncellenmesi gereken bir çalışmadır.

06

Genel süreç aşamaları

  1. Aşama 01

    Envanter

    Hangi verinin, hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanarak ve ne kadar süre işlendiği belirlenir.

  2. Aşama 02

    Aydınlatma ve şartlar

    Aydınlatma metinleri hazırlanır; açık rıza yalnızca gerektiği hâllerde ve ayrı olarak alınır.

  3. Aşama 03

    Güvenlik

    Teknik ve idari tedbirler uygulanır; erişim yetkileri ve kayıtlar düzenlenir.

  4. Aşama 04

    Başvuru yönetimi

    İlgili kişi başvuruları kanundaki süre içinde cevaplanır.

  5. Aşama 05

    İhlal yönetimi

    Veri ihlali hâlinde Kurula ve ilgili kişilere bildirim yükümlülükleri yerine getirilir.

07

Bilgi ve belge hazırlığı

Görüşmeden önce aşağıdaki türden belgelerin derlenmesi değerlendirmeyi kolaylaştırabilir. Bu liste genel niteliktedir; hassas belgeleri iletişim formuyla göndermeyin.

  • Veri envanteri ve işleme faaliyetleri kaydı
  • Aydınlatma metinleri ve açık rıza formları
  • Saklama ve imha politikası
  • Veri işleyen ve aktarım sözleşmeleri
  • Güvenlik politikaları, erişim kayıtları ve olay kayıtları
  • İlgili kişi başvuruları ve verilen cevaplar
08

Rehberler

09

Sık sorulan sorular

Aydınlatma metni ile açık rıza aynı şey mi?

Hayır. Aydınlatma, verinin kim tarafından, hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple işlendiğinin kişiye bildirilmesidir ve her durumda yapılır. Açık rıza ise veri işleme şartlarından yalnızca biridir; kanundaki diğer şartlardan biri varsa açık rıza alınmasına gerek yoktur. İkisinin aynı metinde birleştirilmesi Kurulun tavsiyelerine aykırı görülebilir.

Bir şirket verilerimi işliyor mu, nasıl öğrenirim?

Veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle başvurarak verilerinizin işlenip işlenmediğini, hangi amaçla işlendiğini ve kimlere aktarıldığını sorabilirsiniz. Başvuru en geç otuz gün içinde kural olarak ücretsiz sonuçlandırılmalıdır.

Başvuruma cevap verilmedi; ne yapabilirim?

Başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilirsiniz.

Verilerimiz sızdırıldı; şirketin yükümlülükleri nelerdir?

Veri sorumlusuVeri sorumlusuKişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu kişi.Hukuk sözlüğünde aç →, işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde bu durumu en kısa sürede ilgili kişiye ve Kurula bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca ihlalin etkilerini azaltacak tedbirleri alması gerekir. İhlalden zarar gören kişiler tazminat talebinde bulunabilir.

Verileri yurt dışındaki bir bulut hizmetine aktarabilir miyiz?

2024 değişiklikleriyle yurt dışına aktarım; yeterlilik kararı, uygun güvenceler (örneğin Kurulun ilan ettiği standart sözleşmeler) veya kanunda sayılan arızi hâllerden birine dayandırılabilir. Standart sözleşme kullanılması hâlinde Kurula bildirim yükümlülüğü de bulunur. Hangi mekanizmanın uygun olduğu aktarımın niteliğine göre değerlendirilmelidir.

10

İlgili alanlar

Kaynaklar

Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.

  1. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (yeni sekmede açılır)

    Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • m. 5İşleme şartları
    • m. 10Aydınlatma
    • m. 9Yurt dışına aktarım
    • m. 12Veri güvenliği ve ihlal bildirimi
  2. Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber (KVKK Yayınları No: 69, Temmuz 2025) (yeni sekmede açılır)

    Kişisel Verileri Koruma Kurumu · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026

    • GenelÇerez uygulamalarına ilişkin Kurum rehberi

İnceleme durumu

İnceleme durumu
Yayında
Hukuki inceleme
Doğan Duman Hukuk Bürosu,
Son içerik güncellemesi

Bu sayfa, alanın genel çerçevesini anlatan bir bilgi sayfasıdır; bir uzmanlık beyanı veya kişiye özel hukuki görüş değildir.