Ana içeriğe geç
Doğan DumanHukuk Bürosu
Ara
Esc
  • Gündelik ifadelerle arayabilirsiniz. Ok tuşlarıyla gezinip Enter ile açın. Sorgular kaydedilmez.
Menü
WhatsApp ile yazın · +90 532 283 55 90Görüşme talep edin

Doğan Duman Hukuk Bürosu

Görsel anlatım · Yasama

Bir kanun nasıl yapılır?

Bir kanun teklifi TBMM'de görüşülüp kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanınca yayımlanır, Resmî Gazetede yayımlanır ve kendi yürürlük maddesine göre yürürlüğe girer. Anayasa Mahkemesi kanunları iptal davası ve itiraz yoluyla denetler. Şemadaki adımları oynatabilir, sayfayı kaydırarak izleyebilirsiniz.

  1. Adım 1

    Kanun teklifi

    Kim: Milletvekilleri

    Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. Tekliflerin TBMM'de görüşülme usul ve esasları İçtüzükle düzenlenir.

    Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 88

  2. Adım 2

    İhtisas komisyonu

    Kim: TBMM Başkanlığı ve ilgili komisyon

    Teklif, TBMM Başkanlığınca konusuyla ilgili ihtisas komisyonuna gönderilir. Komisyon teklifi görüşür ve raporunu Genel Kurula sunar.

    Dayanak: Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü

  3. Adım 3

    Genel Kurul görüşmesi ve oylama

    Kim: TBMM Genel Kurulu

    Komisyon raporu Genel Kurulda görüşülür ve oylanır. TBMM üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır; Anayasada başka hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Karar yeter sayısı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

    Dayanak: Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü · Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 96

  4. Adım 4

    Cumhurbaşkanına gönderme

    Kim: Cumhurbaşkanı

    Cumhurbaşkanı, TBMM'ce kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar. Yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları aynı süre içinde, gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderir.

    Süre: 15 gün · Cumhurbaşkanının kanunu yayımlaması veya geri göndermesi (zaman atlasında aç)

    Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 89

  5. Adım 5 · yan dal

    Yeniden görüşme ve aynen kabul

    Kim: TBMM

    TBMM geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır. Meclis kanunda yeni bir değişiklik yaparsa Cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar geri gönderebilir. Kısmen uygun bulunmama durumunda TBMM yalnızca uygun bulunmayan maddeleri görüşebilir.

    Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 89

  6. Adım 6

    Resmî Gazetede yayım

    Kim: Cumhurbaşkanlığı

    Kabul edilen kanun Resmî Gazetede yayımlanır. Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma süresi de bu yayımdan itibaren işler.

    Mevzuat değişikliği nedeniyle güncellenen içerikler

    Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 151 · Resmî Gazete

  7. Adım 7

    Yürürlük

    Kim: Kanunun kendi hükmü

    Kanunun ne zaman yürürlüğe gireceği kanunun yürürlük maddesinde belirtilir. Örneğin Hukuk Muhakemeleri Kanunu, kendi yürürlük maddesine göre 1 Ekim 2011'de yürürlüğe girmiştir.

    Dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 451

  8. Adım 8 · yan dal

    Anayasa Mahkemesi: iptal davası

    Kim: Cumhurbaşkanı; TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu; üye tamsayısının en az beşte biri

    Kanunların şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açılabilir. Dava hakkı kanunun Resmî Gazetede yayımlanmasından başlayarak altmış gün sonra düşer; şekil bozukluğuna dayalı dava için süre on gündür. İptal edilen hüküm, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar; iptal kararları geriye yürümez.

    Süre: 60 gün · Anayasa Mahkemesinde iptal davası (soyut norm denetimi) (zaman atlasında aç)Yargı haritasında Anayasa Mahkemesi

    Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 150 · Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 153

  9. Adım 9 · yan dal

    Anayasa Mahkemesi: itiraz yolu

    Kim: Davaya bakan mahkeme

    Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak kanun hükmünü Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin aykırılık iddiasını ciddi bulursa, Anayasa Mahkemesinin kararına kadar davayı geri bırakır. Anayasa Mahkemesi beş ay içinde karar verir; bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır.

    Süre: 5 ay · İtiraz yolunda Anayasa Mahkemesinin karar süresi (zaman atlasında aç)

    Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 152

Dayanaklar

Bu anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Gösterilen her bilgi aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır; maddeler resmî metinle karşılaştırılarak doğrulanır.

İlgili sayfalar