Kısa cevap
Zarardan kural olarak hayvanın sahibi değil, onu fiilen bakan ve yöneten kişi sorumludur; bu kişi hayvanın komşu, misafir veya yoldan geçen birine verdiği zararı karşılar. Sorumluluktan kurtulmak için zararı önlemeye yetecek önlemleri aldığını kendisi ispat etmelidir. Sahipsiz hayvanlar bakımından ise yerel yönetimlerin kanundan doğan yükümlülükleri vardır ve idarenin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. Hayvanlara kötü muamele, Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında idari ve cezai yaptırımlara tabidir.
Konunun kapsamı
Rehber evcil ve sahipli hayvanlardan doğan sorumluluğu ve sahipsiz hayvanlara ilişkin genel çerçeveyi ele alır.
Temel kavramlar
- Hayvan bulunduran
- Hayvanın bakımını ve yönetimini fiilen üstlenen kişi; malik olması gerekmez.
- Özen ispatı
- Hayvan bulunduranın, zararı önlemek için gerekli önlemleri aldığını ispat etmesi.
- Hizmet kusuru
- Sahipsiz hayvanlara ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen idarenin sorumluluğunun temeli.
Önemli ayrımlar
Sahipli ile sahipsiz hayvan
Sahipli hayvanın verdiği zarardan hayvan bulunduran sorumludur; sahipsiz hayvan saldırılarında idarenin sorumluluğu idari yargıda tartışılabilir.
Hukuki sorumluluk ile ceza
Tazminat sorumluluğu özel hukuka tabidir; hayvanlara kötü muamele ise ayrıca idari ve cezai yaptırımlar doğurur.
Olası başvuru veya çözüm yolları
Aşağıdaki yollar birbirinin alternatifi olmayabilir; hangisinin uygun olduğu olayın koşullarına, sürelere ve görevli mercie göre değişir.
Tazminat talebi
Hayvan bulundurana karşı maddi ve manevi tazminatManevi tazminatKişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle uğranılan manevi zararın giderilmesi için hükmedilen para.Hukuk sözlüğünde aç → istenir.
İdareye başvuru
Sahipsiz hayvan kaynaklı zararlarda önce idareye başvurulur, ardından tam yargı davasıTam yargı davasıİdari eylem veya işlemler nedeniyle kişisel hakları doğrudan muhtel olanların açtığı tazminat davası.Hukuk sözlüğünde aç → açılabilir.
Şikâyet
Kötü muamele hâlinde kolluk veya yetkili idareye bildirim.
Sürecin genel işleyişi
Belgeleme
Olay yeri, tanıklar ve sağlık raporları belgelenir.
Sorumlunun tespiti
Hayvanı bulunduran kişi veya ilgili idare belirlenir.
Talep
Tazminat talebi yöneltilir; idari süreçlerde başvuru süreleri takip edilir.
Bilgi ve belge hazırlığı
Bu liste genel niteliktedir. Hassas bilgi ve belgeleri iletişim formu aracılığıyla göndermeyin.
- Sağlık raporları ve tedavi belgeleri
- Olay tutanağı
- Tanık bilgileri
- Hayvanın sahibine ilişkin bilgiler
Koşullara bağlı hususlar
- Zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir.
- Hayvanı geçici olarak bakan kişi de hayvan bulunduran sayılabilir.
- İdari yargıya başvuruda önce idareye başvuru ve süre kuralları uygulanır.
Sık sorulan sorular
Komşunun köpeği beni ısırdı; tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Hayvan bulunduran kişi zarardan sorumludur; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.
Sokak köpeğinin saldırısı için kime başvururum?
Sahipsiz hayvanlara ilişkin yükümlülükleri bulunan yerel yönetime başvurulur; zarar için koşulları varsa idari yargıda tam yargı davası açılabilir.
10 · Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 67Hayvan bulunduranın sorumluluğu
- m. 56Manevi tazminat
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 1Hayvanların korunması
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 13İdari eylemlerden doğan zararlarda önce idareye başvuru
İlgili içerikler
- AlanTarım, Gıda, Orman ve Hayvanların Korunması
Hayvanların korunmasının genel çerçevesi
- RehberBedensel zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı: kalemler ve süreler
Yaralanmalarda tazminat kalemleri
Bu rehberin kapsadığı konular
İnceleme durumu ve künye
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Kaynak künyesi
Doğan Duman Hukuk Bürosu, “Hayvanların verdiği zararlardan sorumluluk ve hayvanların korunması”, son içerik güncellemesi 20 Ekim 2026, https://dogan-duman.com/rehberler/hayvanlarin-verdigi-zararlardan-sorumluluk
Kaynak: https://dogan-duman.com/rehberler/hayvanlarin-verdigi-zararlardan-sorumluluk
Yazdırma tarihi: · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Son hukuki inceleme: 20 Ekim 2026
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve bir vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Somut bir olayda güncel mevzuatı kontrol edin ve bir avukattan görüş alın. Ayrıntı: yasal uyarı sayfası.