Kısa cevap
Çalışmaları Kuruma bildirilmeyen veya Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurarak çalıştıklarını ispat edebilir. Bu dava, SGK'ya ön başvuru zorunluluğunun istisnasıdır. Kurum davada yer alır; deliller resen de araştırılır.
Konunun kapsamı
Rehber hizmet akdiyle çalışanlar bakımından hizmet tespitini ele alır; bağımsız çalışanlar ve kamu görevlileri için kurallar farklıdır.
Temel kavramlar
- Hizmet tespiti
- Bildirilmeyen çalışma sürelerinin ve kazançlarının mahkeme kararıyla belirlenmesi.
- Hak düşürücü süre
- Geçmesiyle hakkın ortadan kalktığı ve mahkemece resen gözetilen süre.
- Bordro tanığı
- Aynı işyerinde aynı dönemde çalışmış ve kayıtlarda görünen kişi.
Önemli ayrımlar
Hizmet tespiti ile işçilik alacağı
Hizmet tespitiHizmet tespitiSigortalı olarak bildirilmeyen veya eksik bildirilen çalışma sürelerinin mahkemece tespiti.Hukuk sözlüğünde aç → sigortalılık süresini ilgilendirir; ücret ve tazminat alacakları ayrı taleplerdir.
Tamamen bildirilmeyen ile eksik bildirilen çalışma
Hiç bildirilmeyen çalışma ile düşük ücret veya eksik gün bildirimi farklı ispat sorunları doğurur.
Olası başvuru veya çözüm yolları
Aşağıdaki yollar birbirinin alternatifi olmayabilir; hangisinin uygun olduğu olayın koşullarına, sürelere ve görevli mercie göre değişir.
İş mahkemesinde dava
İşveren ve Kurum aleyhine hizmet tespiti davası açılır.
Kurum incelemesi
Kurumun kendi denetimiyle tespit ettiği çalışmalar için ayrı süreç işler.
Sürecin genel işleyişi
Hizmet dökümünün kontrolü
e-Devlet üzerinden hizmet dökümü alınır ve eksik dönemler belirlenir.
Delillerin toplanması
Çalışmayı gösteren belgeler ve tanıklar belirlenir.
Süre kontrolü
Her çalışma yılı için beş yıllık süre ayrı hesaplanır.
Dava ve araştırma
Mahkeme bordro tanıklarını ve kayıtları araştırır.
Kayıtlara işlenme
Kesinleşen karar Kurum kayıtlarına işlenir.
Bilgi ve belge hazırlığı
Bu liste genel niteliktedir. Hassas bilgi ve belgeleri iletişim formu aracılığıyla göndermeyin.
- Hizmet dökümü
- İşe giriş belgeleri, kimlik kartları
- Ücret ödeme kayıtları
- Tanık bilgileri
- İşyeri bilgileri
Koşullara bağlı hususlar
- Süre her çalışma yılının sonundan itibaren ayrı işler.
- Kurumun kendiliğinden tespit ettiği çalışmalar için süre kuralı farklı uygulanabilir.
- Tanık beyanlarının kayıtlarla desteklenmesi önemlidir.
Sık sorulan sorular
Yıllar önceki sigortasız çalışmamı tespit ettirebilir miyim?
Hizmetlerin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl geçmişse dava hakkı düşmüş olabilir. Ancak Kurumun ilgili dönemde çalışmayı öğrendiğini gösteren bir kayıt varsa durum farklı değerlendirilebilir.
Davayı açmadan önce SGK'ya başvurmam gerekir mi?
Kanun, hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti taleplerini Kuruma ön başvuru zorunluluğunun dışında tutar.
Emekliliğim nasıl etkilenir?
Tespit edilen süreler sigortalılık süresine ve prim gün sayısına eklenir; bu da emeklilik koşullarını doğrudan etkileyebilir.
10 · Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 86Beş yıllık süre
- m. 101Görevli mahkeme
- m. 4Hizmet akdiyle çalışanların sigortalılığı
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 4Ön başvuru zorunluluğunun istisnası
İlgili içerikler
- AlanSosyal Güvenlik ve Emeklilik
Sosyal güvenlik hukukunun genel çerçevesi
- Rehberİşten çıkarıldıktan sonra: işe iade, kıdem ve ihbar
İş ilişkisinin sona ermesinden doğan alacaklar
Bu rehberin kapsadığı konular
İnceleme durumu ve künye
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Kaynak künyesi
Doğan Duman Hukuk Bürosu, “Hizmet tespiti davası: sigortasız veya eksik bildirilen çalışmalar”, son içerik güncellemesi 20 Ekim 2026, https://dogan-duman.com/rehberler/hizmet-tespiti-davasi
Kaynak: https://dogan-duman.com/rehberler/hizmet-tespiti-davasi
Yazdırma tarihi: · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Son hukuki inceleme: 20 Ekim 2026
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve bir vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Somut bir olayda güncel mevzuatı kontrol edin ve bir avukattan görüş alın. Ayrıntı: yasal uyarı sayfası.