Kısa cevap
GözaltıGözaltıYakalanan kişinin soruşturma işlemleri için kanuni süre içinde özgürlüğünün kısıtlanması.Hukuk sözlüğünde aç → süresi kanunla sınırlıdır ve kişi bu süre içinde serbest bırakılır ya da hâkim önüne çıkarılır. İfade ve sorguda susma hakkı, müdafi yardımı ve yakınlara haber verilmesi temel güvencelerdir. TutuklamaTutuklamaKuvvetli suç şüphesi ve kanuni tutuklama nedenlerinin varlığı hâlinde hâkim kararıyla uygulanan koruma tedbiri.Hukuk sözlüğünde aç → ancak kuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeni birlikte bulunduğunda, ölçülülük gözetilerek verilebilir; tutuklama ve devamı kararlarına itiraz edilebilir ve her aşamada salıverilme istenebilir.
Konunun kapsamı
Bu rehber, ceza soruşturmasının ilk aşamalarında uygulanan koruma tedbirlerini şüpheliŞüpheliSoruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi.Hukuk sözlüğünde aç → açısından ele alır.
Arama, el koyma ve iletişimin denetlenmesi gibi diğer koruma tedbirleri ile çocuklara özgü kurallar ayrıca değerlendirilmelidir.
Temel kavramlar
- Yakalama
- Kişinin özgürlüğünün, suç şüphesiyle geçici olarak kısıtlanması. Kanunda sayılan hâllerde herkes tarafından da yapılabilir.
- Gözaltı
- Yakalanan kişinin soruşturmanın tamamlanması için Cumhuriyet savcısının kararıyla kısa süre tutulması.
- Tutuklama
- Hâkim kararıyla verilen ve kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasını sağlayan koruma tedbiri.
- Adli kontrol
- Tutuklama yerine uygulanabilen; yurt dışı çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü gibi tedbirler.
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukat.
Önemli ayrımlar
Gözaltı ile tutuklama
Gözaltı Cumhuriyet savcısının kararıyla uygulanan kısa süreli bir tedbirdir. Tutuklama ise yalnızca hâkim kararıyla verilebilir, daha uzun sürebilir ve daha ağır koşullara bağlıdır.
Tutuklama ile adli kontrol
İkisi de tutuklama nedenlerinin varlığını gerektirir. Adli kontrolAdli kontrolTutuklama yerine uygulanabilen, imza yükümlülüğü veya yurt dışına çıkış yasağı gibi tedbirler.Hukuk sözlüğünde aç → kişiyi serbest bırakır; ölçülülük ilkesi gereği önce daha hafif tedbirin yeterli olup olmadığı değerlendirilir.
İfade ile sorgu
İfade kolluk veya savcı tarafından, sorgu hâkim veya mahkeme tarafından alınır. Her ikisinde de kişiye haklarının hatırlatılması zorunludur.
Olası başvuru veya çözüm yolları
Aşağıdaki yollar birbirinin alternatifi olmayabilir; hangisinin uygun olduğu olayın koşullarına, sürelere ve görevli mercie göre değişir.
Gözaltına itiraz
Yakalama veya gözaltı işlemine ve gözaltı süresinin uzatılmasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Tutuklamaya itiraz
Tutuklama ve tutukluluğun devamı kararlarına karşı kanundaki süre içinde itiraz edilebilir.
Salıverilme talebi
Soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında salıverilme veya adli kontrole dönüştürme istenebilir.
Tazminat
Kanuna aykırı yakalama, gözaltı veya tutuklama hâllerinde, kanundaki koşullarla devletten tazminat istenebilir.
Bireysel başvuru
Olağan yollar tükendikten sonra kişi özgürlüğü ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Sürecin genel işleyişi
Yakalama ve bildirim
Kişiye yakalama nedeni ve hakları bildirilir; yakınlarına gecikmeksizin haber verilir.
Gözaltı
Savcı gözaltına karar verebilir; süre yakalama anından itibaren kanunla sınırlıdır.
İfade
İfade, müdafi hazır bulunabilecek şekilde ve haklar hatırlatılarak alınır.
Hâkim önüne çıkarma
Savcı tutuklama veya adli kontrol talep ederse kişi sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır ve sorgusu yapılır.
Karar ve itiraz
Hâkim tutuklama, adli kontrol veya serbest bırakma kararı verir; karara karşı itiraz yolu açıktır.
Bilgi ve belge hazırlığı
Bu liste genel niteliktedir. Hassas bilgi ve belgeleri iletişim formu aracılığıyla göndermeyin.
- Gözaltı ve ifade tutanakları
- Tutuklama veya adli kontrol kararı
- Kişinin adresi, işi ve aile durumunu gösteren belgeler (kaçma şüphesine karşı)
- Sağlık raporları
- Lehe delilleri gösteren belge ve kayıtlar
Koşullara bağlı hususlar
- Toplu suçlarda gözaltı süresi ve uzatma imkânları farklıdır.
- Çocuklar ve kendini savunamayacak durumdakiler için müdafi istem aranmaksızın atanır.
- Alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda zorunlu müdafilik uygulanır.
- Tutukluluk için kanunda azami süreler öngörülmüştür; süreler görevli mahkemeye göre değişir.
- Kanunda bazı suçlar bakımından tutuklama nedeninin var sayılabileceği hâller ayrıca sayılmıştır.
Sık sorulan sorular
Gözaltında avukatımla görüşebilir miyim?
Evet. Şüpheli her aşamada müdafi yardımından yararlanabilir; müdafi ifade sırasında hazır bulunabilir. Müdafi seçecek durumda değilseniz ve isterseniz baro tarafından görevlendirilir.
Ailem gözaltına alındığımı öğrenir mi?
Kanun, yakalanan veya gözaltına alınan kişinin bir yakınına veya belirlediği kişiye Cumhuriyet savcısının emriyle gecikmeksizin haber verilmesini öngörür.
Tutuklandım; ne kadar süre tutuklu kalabilirim?
Kanun, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen ve giren işler için ayrı azami tutukluluk süreleri öngörür. Bu süreler üst sınırdır; tutukluluğun devamı belirli aralıklarla incelenir ve her aşamada salıverilme istenebilir.
Haksız tutuklandım; tazminat alabilir miyim?
Kanuna aykırı yakalama ve tutuklama veya sonradan kovuşturmaya yer olmadığına ya da beraate karar verilmesi gibi kanunda sayılan hâllerde, koşulları varsa devletten tazminat istenebilir. Başvuru süreleri kanunda belirtilmiştir.
10 · Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 90Yakalama
- m. 91Gözaltı süresi
- m. 95Yakınlara haber verilmesi
- m. 100Tutuklama koşulları
- m. 101Tutuklama kararını sulh ceza hâkiminin vermesi
- m. 102Azami tutukluluk süreleri
- m. 104Salıverilme isteği
- m. 141Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 19Kişi özgürlüğü ve güvenliği
İlgili içerikler
- AlanCeza Hukuku ve Ağır Ceza Yargılamaları
Ceza yargılamasının genel çerçevesi
- KonuKişi özgürlüğü
Kişi özgürlüğünün anayasal güvencesi
- KonuAnayasa Mahkemesine bireysel başvuru
Olağan yollar tükendikten sonra başvuru imkânı
Bu rehberin kapsadığı konular
İnceleme durumu ve künye
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Kaynak künyesi
Doğan Duman Hukuk Bürosu, “Gözaltından tutuklamaya: şüphelinin hakları ve koruma tedbirlerine itiraz”, son içerik güncellemesi 20 Ekim 2026, https://dogan-duman.com/rehberler/gozaltindan-tutuklamaya-supheli-haklari
Kaynak: https://dogan-duman.com/rehberler/gozaltindan-tutuklamaya-supheli-haklari
Yazdırma tarihi: · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Son hukuki inceleme: 20 Ekim 2026
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve bir vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Somut bir olayda güncel mevzuatı kontrol edin ve bir avukattan görüş alın. Ayrıntı: yasal uyarı sayfası.