Kısa cevap
Dikey anlaşmalar, rekabeti kısıtlama amacı veya etkisi taşıyorsa yasaktır; ancak kanundaki şartları taşıyan anlaşmalar muafiyetten yararlanabilir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesi ciddi bir ihlal türü olarak değerlendirilir; tavsiye veya azami fiyat ise belirli koşullarla mümkündür. İhlal hâlinde Kurul idari para cezası uygulayabilir, sözleşme hükmü geçersiz olabilir ve zarar görenler tazminat isteyebilir.
Konunun kapsamı
Rehber dikey dağıtım ilişkilerini ele alır; rakipler arası anlaşmalar daha sıkı kurallara tabidir.
Temel kavramlar
- Dikey anlaşma
- Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerindeki teşebbüsler arasındaki anlaşma.
- Yeniden satış fiyatının belirlenmesi
- Alıcının satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespit edilmesi.
- Grup muafiyeti
- Belirli koşulları sağlayan anlaşma türlerinin toplu olarak muaf tutulması.
- Rekabet yasağı
- Alıcının rakip ürünleri satmamayı üstlenmesi.
Önemli ayrımlar
Tavsiye fiyat ile sabit fiyat
Tavsiye fiyat, baskı veya teşvikle sabit fiyata dönüştürülmedikçe mümkündür; sabit veya asgari fiyat belirleme ise ciddi ihlaldir.
Aktif ile pasif satış kısıtı
Belirli bölgelere aktif satışın kısıtlanması bazı koşullarla mümkün olabilir; pasif satışın kısıtlanması kural olarak sorunludur.
Olası başvuru veya çözüm yolları
Aşağıdaki yollar birbirinin alternatifi olmayabilir; hangisinin uygun olduğu olayın koşullarına, sürelere ve görevli mercie göre değişir.
Sözleşme incelemesi
Mevcut sözleşmeler grup muafiyeti koşullarına göre gözden geçirilir.
Bireysel muafiyet başvurusu
Gerekirse Kuruldan muafiyet istenebilir.
Soruşturmada savunma
Önaraştırma ve soruşturmada savunma hakkı kullanılır.
Tazminat davası
Zarar gören teşebbüs veya tüketiciler tazminat isteyebilir.
Sürecin genel işleyişi
Pazar payı tespiti
Muafiyet için pazar payı eşikleri değerlendirilir.
Hüküm analizi
Fiyat, bölge, müşteri ve rekabet yasağı hükümleri incelenir.
Uyum
Gerekirse sözleşmeler ve satış uygulamaları değiştirilir.
Eğitim
Satış ekiplerine rekabet uyumu eğitimi verilir.
Bilgi ve belge hazırlığı
Bu liste genel niteliktedir. Hassas bilgi ve belgeleri iletişim formu aracılığıyla göndermeyin.
- Dağıtım sözleşmeleri
- Fiyat listeleri ve kampanya yazışmaları
- Pazar payı verileri
- Bayi iletişim kayıtları
Koşullara bağlı hususlar
- Grup muafiyeti düzenlemeleri zaman içinde değişebilir; güncel tebliğ kontrol edilmelidir.
- Rekabet yasağının süresi muafiyet bakımından sınırlandırılmıştır.
- Online satış kısıtlamaları ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Bayime asgari satış fiyatı belirleyebilir miyim?
Asgari veya sabit yeniden satış fiyatı belirlenmesi ciddi bir ihlal olarak değerlendirilir. Tavsiye veya azami fiyat ise baskı unsuru taşımadıkça mümkündür.
Rekabet ihlali yüzünden zarar gördüm; ne kadar tazminat isteyebilirim?
Her türlü zarar istenebilir; zarar tarafların anlaşmasından veya ağır ihmalinden doğmuşsa hâkim üç katına kadar tazminata hükmedebilir.
Kurul hangi belgeleri inceleyebilir?
Kurum yerinde incelemede defter, belge ve elektronik verileri inceleyip kopyalayabilir; incelemenin engellenmesi ayrıca yaptırıma tabidir.
10 · Kaynaklar
Her kaynak, sayfadaki hangi bilgiyi desteklediğiyle birlikte listelenir. Mevzuat zaman içinde değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (yeni sekmede açılır)
Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) · Bağlantı denetimi: 20 Ekim 2026
- m. 4Rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar
- m. 5Muafiyet
- m. 15Yerinde inceleme
- m. 16İdari para cezaları
- m. 57Tazminat sorumluluğu
- m. 58Üç kat tazminat
İlgili içerikler
- AlanRekabet Hukuku
Rekabet hukukunun genel çerçevesi
- KonuAcentelik
Acentelik sözleşmeleri ve denkleştirme
Bu rehberin kapsadığı konular
İnceleme durumu ve künye
- İnceleme durumu
- Yayında
- Hukuki inceleme
- Doğan Duman Hukuk Bürosu,
- Son içerik güncellemesi
Kaynak künyesi
Doğan Duman Hukuk Bürosu, “Bayi ve distribütör sözleşmelerinde rekabet kuralları”, son içerik güncellemesi 20 Ekim 2026, https://dogan-duman.com/rehberler/dagitim-sozlesmelerinde-rekabet-kurallari
Kaynak: https://dogan-duman.com/rehberler/dagitim-sozlesmelerinde-rekabet-kurallari
Yazdırma tarihi: · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Son hukuki inceleme: 20 Ekim 2026
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz ve bir vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Somut bir olayda güncel mevzuatı kontrol edin ve bir avukattan görüş alın. Ayrıntı: yasal uyarı sayfası.